POLSKI  Deutsch    FRANCAIS   	italy PORTUGUÊS   LT Español 한국말 / 조선말 Angielski
:: linguaforum.eu ::
niemieckitlumaczenie
LinguaForumO nasOfertaTłumaczeniaCennikPracaKontakt
   
 


Biuro tłumaczeń Warszawa, Polska, cały świat !

Biuro tłumaczeń LinguaForum proponuje profesjonalne tłumaczenia z języka i na język ukraiński. Zapraszamy do skontaktowania się z naszym konsultantem.

Tłumaczenia pisemne przysięgłe z języka UKRAIŃSKIEGO i na język UKRAIŃSKI
Tłumaczenia przysięgłe w naszym biurze wykonywane są jedynie przez doświadczonych i uprawionych do tego przez Ministra Sprawiedliwości tłumaczy przysięgłych języka UKRAIŃSKIEGO. Każdy przetłumaczony dokument opatrzony jest pieczęcią imienną tłumacza oraz zawiera niezbędne oświadczenie o zgodności tłumaczenia z oryginałem. Zlecenia tłumaczeń przysięgłych rozliczane są według strony rozliczeniowej 1125 znaków ze spacją. Darmową wycenę tłumaczenia przysięgłego mogą Państwo otrzymać tutaj.

Tłumaczenia pisemne zwykłe z języka i na język UKRAIŃSKI
Biuro tłumaczeń linguaforum tłumaczy również dokumenty zwykłe, które nie wymagają uwierzytelnienia, takie np. jak korespondencja, strony www, prezentacje firmy, materiały reklamowe, artykuły prasowe, dokumentacje techniczne, ścieżki dialogowe, filmy reklamowe i fabularne, oraz wszelkie inne dokumenty. W przypadku tłumaczeń nieprzysięgłych rozliczamy zlecenia według strony rozliczeniowej 1600 znaków ze spacjami. Zapewniamy najwyższej jakości tłumaczenie. Darmową wycenę tłumaczenia zwykłego nieprzysięgłego mogą Państwo otrzymać tutaj.

Tłumaczenia ustne przysięgłe z języka UKRAIŃSKIEGO i na język UKRAIŃSKI
Nasze Biuro realizuje także zlecenia na tłumaczenia przysięgłe ustne języka UKRAIŃSKIEGO. Obecność tłumacza przysięgłego wymagana jest m.in. podczas zawierania umów notarialnych, których stroną jest osoba obcojęzyczna, spraw sądowych z udziałem obcokrajowców, podpisywania umów międzynarodowych lub podczas ślubu cywilnego. Tłumaczenia ustne przysięgłe rozliczane są godzinowo a jako podstawową jednostkę obliczeniową w tego rodzaju tłumaczeniach przyjmuje się blok trwający trzy godziny. Szczegółowe informacje dot. cen za usługi tłumaczy przysięgłych znajdą Państwo tutaj.

Tłumaczenia ustne zwykłe
z języka UKRAIŃSKIEGO i na język UKRAIŃSKI
Z tłumaczeń ustnych zwykłych korzysta się na konferencjach międzynarodowych, w firmach z kapitałem zagranicznym oraz na wszelkiego rodzaju spotkaniach z udziałem obcokrajowców. Tłumaczenia ustne dzielą się na tłumaczenia konsekutywne, tłumaczenia symultaniczne, tłumaczenia szeptane oraz tłumaczenia de liaison („zdanie po zdaniu”). Biuro tłumaczeń linguaforum odpowiedni rodzaj tłumaczenia dobiera po uwzględnieniu charakteru spotkania, indywidualnych potrzeb klienta i danej sytuacji. Podstawową jednostką obliczeniową w tłumaczeniach ustnych jest blok trwający trzy godziny. Darmowa wycena tutaj.

Usługi dodatkowe

Zaistniej na rynku UKRAIŃSKIM

Dla firm, małych przedsiębiorstw i wszystkich tych, którzy chcą zaistnieć na rynku międzynarodowym oferujemy różne tanie i skuteczne rozwiązania lingwistyczno-marketingowe. Szeroki wachlarz usług obejmuje m.in. dodawanie informacji handlowych do obcojęzycznych spisów branżowych, przygotowanie wizytówki lub strony internetowej w wybranych językach, stworzenie bazy potencjalnych zagranicznych klientów, nawiązanie współpracy z Izbą Handlową danego kraju, prowadzenie korespondencji handlowej itp.
Skorzystaj z bezpłatnej wyceny - bez opłat wycenimy dokumenty do tłumaczenia, korekty lub weryfikacji, doradzimy też najkorzystniejszą ścieżkę postępowania przy realizacji skomplikowanych zleceń.
 
Język ukraiński (Українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Wyróżnia się 3 zespoły dialektów:

  • północne (gwary wschodniopoleskie, środkowopoleskie, zachodniopoleskie, podlaskie),

  • południowo-wschodnie (gwary: środkowonaddnieprzańskie, słobożańskie, stepowe),

  • południowo-zachodnie (gwary: bojkowskie, łemkowskie, huculskie, podolskie, wołyńskie, zakarpackie, naddniestrzańskie, nadsańskie, pokuckie, bukowińskie).

Gwara łemkowska (rusińska), którą posługują się Łemkowie, jest traktowana przez wielu jego użytkowników oraz niektórych językoznawców jako odrębny język (p. język rusiński).

Historia

Najdawniejsze ślady języka ukraińskiego pojawiają się już w XII-XIII wieku w tekstach rusko-cerkiewno-słowiańskich pisanych w zachodniej części południowej Rusi na obszarze halicko-wołyńskim. Na przełomie XIII-XIV w. podstawowe cechy fonetyki ukraińskiej były już ukształtowane. Prawdziwy przełom w dziejach ukraińskiego języka literackiego nastąpił wraz z publikacją Eneidy Kotlarewskiego w 1798 r. Wprowadził on do ukraińskiej literatury czysty język ludowy swego macierzystego dialektu połtawskiego. Duży wpływ na stabilizację nowego języka literackiego wywarł również jego dramat Natałka Połtawka.Współczesny język literacki powstał na przełomie XVIII i XIX w. Duży udział w tym procesie miała twórczość wybitnego poety ukraińskiego Tarasa Szewczenki, który oparł swój język na macierzystym dialekcie Kijowszczyzny. Wielki poeta uwzględnił też inne dialekty, a nawet stare elementy języka pisanego wraz z cerkwizmami. Tak więc ukraiński język literacki oparł się na dialekcie połtawsko-kijowskim, który już w XVII w. stał się jednym z najważniejszych dialektów ukraińskich, a jego cechy rozszerzyły się na pozostałe dialekty.

W latach 50. XIX wieku ukraiński ruch narodowy znajdował się pod patronatem hierarchii unickiej, która pragnęła przeciwstawić się ekspansji języka polskiego. Nie mogąc przeciwstawić mu języka ludowego, którego nie uważała za dostatecznie wyrobiony, wybrano starosłowiański język kościelny. Jednak próby te poniosły fiasko. Dlatego też część tzw. starorusinów zaczęła optować za wprowadzeniem języka rosyjskiego jako wspólnego języka "różnie tylko przez Wielkorusów i Małorusów wymawianego". Jego najbardziej znanym orędownikiem był publicysta Bohdan Didyćkyj, który posługiwał się mieszanką rosyjskiego i ukraińskiego z dodatkiem słów polskich i niemieckich, nazywaną przez przeciwników jazyczie (pol. języczysko - żargon). W cerkwi ugrupowanie to starało się usuwać z liturgii wszystkie naleciałości łacińskie. Opór ten dodatkowo spowodowały usiłowania namiestnika Agenora Gołuchowskiego w latach 1849-1859 wprowadzenia do języka ukraińskiego alfabetu łacińskiego.

Procesy historyczne

Język ukraiński powstał z języka prasłowiańskiego. Należy do grupy wschodniej, dlatego:

  • występuje pełnogłos, tj. form typu ToroT, TereT z psłow. TorT, TerT: ukr. борода "broda", берег "brzeg", psłow. borda, bergъ.

  • psłow. TolT, TelT zmieszały się zwykle w ToloT: ukr. молоко "mleko", голова "głowa"; psłow. *melko, *golva

  • przejście nagłosowego e- w o-: ukr. oзepo "jezioro", oлeнь "jeleń", ociнь "jesień", oдин "jeden"; psłow. *ezero, *elenь, *esenь, *edinь. Ta przedhistoryczna zmiana była jeszcze żywa w XI-XII w., o czym świadczą wykazujące ją pożyczki ze staronordyckiego i z greckiego.

  • psłow. połączenia tj, kt', dj rozwinęły się w č, ž: ukr. свічка "świeca", ніч "noc"; psłow. *světja, *noktь

Procesy odróżniające ukraiński od innych języków wschodniosłowiańskich:

  • zanik samogłosek nosowych, psłow. ǫ przeszło w u, zaś ę dało a (ja): ukr.дуб "dąb", зуб "ząb", п'ять "pięć"; psłow. *dǫbъ, *zǫbъ, *pętъ

  • prasłowiańskie ъj, ьj dało w ukraińskim yj, ij: ukr. мию, шия, cлiпий, зoлoтий; psłow. *mъjǫ, *šьja, *slěpъjь, *zoltъjь.

  • rozwój psłow. ě w i: ukr. сніг "śnieg", гнiздo "gniazdo", ciнo "siano", мipa "miara"; psłow. *sněgъ, *gnězdo, *sěno, *měra.

  • ikawizm - zmiana psłow. e i o w i w sylabach zamkniętych: ukr. лiд "lód", мiд "miód", кaмiнь "kamień", вiз "wóz", кiнь "koń"; psłow. *ledъ, *medъ, *kemene, *vozъ, *końь.

  • spłynięcie prasłowiańskich y i i w jedną samogłoskę pośrednią między polskim y i e, np. липa "lipa", милo "mydło", дим "dym"; prsłow. *lipa, *mydlo, *dymъ.

  • stwardnienie spółgłosek przed e różnego pochodzenia, a także przed prasłowiańskim i (które wskutek tego spłynęło się z y), np. нece (wym. nese), дeнь (wym. deń), тихo (wym. tycho).

Pokrewieństwo i zapożyczenia

Język ukraiński ze względów geograficznych i historycznych wykazuje naturalne podobieństwo do innych języków wschodniosłowiańskich: większe – do białoruskiego i mniejsze – rosyjskiego.

Słownictwo ukraińskie wykazuje duży i stary wpływ języka polskiego. Ogólna liczba polonizmów w ukraińskim wynosi około 17 000 wyrazów, czyli 14% całego zasobu słownictwa[potrzebne źródło]. Najstarsza warstwa zapożyczeń pochodzi z okresu przed unią lubelską i dotyczy terminologii administracyjnej i technicznej – przy czym w niewielkiej liczbie były to wyrazy czysto polskie, a głównie zapożyczenia z czeskiego, niemieckiego i łaciny. Dopiero w drugim okresie (1570-1720) rzeczywiste polonizmy przenikają w dużej ilości do wszystkich dziedzin języka literackiego i potocznego. Trzeci okres dużych wpływów polskich, zasadniczo ograniczony do Galicji, to wiek XIX i początek XX w., zwłaszcza okres polskiej dominacji politycznej po uzyskaniu autonomii w r. 1861.

W pierwszym i trzecim okresie silny był jednocześnie wpływ języka niemieckiego. Za pośrednictwem języka czeskiego i polskiego lub bezpośrednio, do ukraińskiego trafiły wówczas takie słowa jak дах ‛dach’ (niem. Dach), ратуша ‛ratusz’ (niem. Rathaus), зрада ‛zdrada’ (czes. zrada, kalka niem. Verrat), друк ‛druk’ (niem. Druck), двірець ‛dworzec’ (kalka niem. [Bahn]hof). Na wschodzie w XIX i XX w. zapożyczenia trafiały również poprzez rosyjski (Rosja była wówczas pod silnym wpływem kultury niemieckiej), np. рюкзак ‛plecak’ (niem. Rucksack) wobec zachodniego наплечник (z pol.), a ze wschodu poszerzyły się stopniowo na całą Ukrainę.

Podobieństwa z językiem czeskim mają trojaką genezę. Po pierwsze są to słowa zapożyczone poprzez polski, np. пан ‛pan’ (czes. pán), костел ‛kościół’ (czes. kostel). Po drugie – wspólne rysy słownikowe i gramatyczne wynikające z częściowego oparcia obu odrodzonych w XIX w. języków literackich na języku cerkiewnosłowiańskim, np. закон ‛prawo’ (czes. zákon). Po trzecie – terminologia utworzona w podobny sposób w czasach austro-węgierskich, np. літак ‛samolot’ (czes. letadlo). Niekiedy występują też podobieństwa gramatyczno-frazeologiczne, np. konstrukcja мав би дати ‛powinien dać’ (czes. měl by dát), czy archaiczna forma celownika na -y: по-чеськи ‛po czesku’ (czes. po česky).

Poprzez niemiecki, czeski i polski trafiały też do ukraińskiego zapożyczenia z łaciny, np. каплиця ‛kaplica’ (czes. kaplice z łac. capella).

Dzięki zapożyczeniom ze wszystkich tych źródeł, język ukraiński w warstwie słownikowej jest stosunkowo bliski językom zachodniosłowiańskim.

Z epoki kozackiej i ożywionych kontaktów z Chanatem Krymskim pochodzą zapożyczenia z języka tureckiego, jak np. майдан ‛plac’ (tur. meydan). Niektóre z nich zostały zapożyczone dalej do języka polskiego, np. базар ‛targ, bazar’ (tur. pazar).

Po ugodzie perejasławskiej w 1654 r. w języku ukraińskim, szczególnie na wschodzie, pojawiają się wpływy języka rosyjskiego. Rzeczywiste zapożyczenia z nowożytnego języka należy jednak odróżnić od naturalnych cech wspólnych pochodzących z czasów staroruskich. Zapożyczenia te widoczne są przede wszystkim w słownictwie związanym z administracją i postępem cywilizacyjnym. Podział ziem ukraińskich między Rosję i Austro-Węgry spowodował wówczas rozejście się dialektów zachodnich i wschodnich, co widać w takich słowach jak zach. потяг ‛pociąg’ (kalka niem. Zug i czes. vlak) i wsch. поїзд (z ros. поезд), zach. двірець (z niem. przez pol.) i wsch. окзал (z ros.), zach. заля (niem. Saal przez pol. sala) i wsch. зал (przez ros.) Największa jednak liczba zapożyczeń z języka rosyjskiego pochodzi z czasów ZSRR i związana jest z planową rusyfikacją. Duża część tych zapożyczeń uznawana jest za zanieczyszczenia i nie wykazywana w słownikach, jakkolwiek nadal posługuje się nimi znaczna część rozmówców. Są to np. takie słowa jak віддихати ‛odpoczywać’ (ros. отдыхать, poprawnie wyłącznie відпочивати), мусор ‛śmieci’ (popr. сміття), машина ‛samochód’ (popr. авто). Do zanieczyszczeń gramatyczno-frazeologicznych należy np. użycie konstrukcji по + celownik. Typowy przykład to powszechny zwrot по заказу (popr. за замовленням lub на замовлення ‛na zamówienie’), który zawiera aż 3 błędy:

  • przyimek по w języku ukraińskim nie posiada takiego znaczenia,

  • w poprawnych konstrukcjach по łączy się nie z celownikiem (jak w rosyjskim), lecz z miejscownikiem (z wyjątkiem znaczenia po jakiemu, jak w językach zachodniosłowiańskich),

  • rzeczownik заказ w języku ukraińskim nie występuje ani w znaczeniu rosyjskim, ani polskim.

W XIX i XX w. przez rosyjski napłynęło do ukraińskiego wiele zapożyczeń z francuskiego, np. форс-мажор ‛siła wyższa’ (z fr. force majeure).

Stosunkowo niewielkie jest pokrewieństwo ukraińskiego z językami południowosłowiańskimi. Jest ono jednak wyraźnie większe, niż w przypadku wszystkich innych języków Słowiańszczyzny północnej. Można tu wskazać unikalne podobieństwa:

  • słownikowe, np. держава ‛państwo’ (chorw. država, bułg. държава), борошно ‛mąka’ (chorw. brašno, bułg. брашно), мережа ‛sieć’ (chorw. mreža, pol. mereżka jest zapożyczeniem z ukraińskiego), січень ‛styczeń’ (chorw. siječanj) i nowsze залізниця ‛kolej’ (chorw. željeznica);

  • gramatyczne, np. czas przyszły prosty tworzony przez dodanie końcówki czasownika posiłkowego do bezokolicznika: писатиму < писати йму ‛będę pisał’, dosł. wezmę pisać (chorw. pisaću < pisati hoću, dosł. chcę pisać).

Fonetyka

Fonetyka języka ukraińskiego znacząco różni się zarówno od polskiej, jak i rosyjskiej.

Spółgłoski

System spółgłoskowy najbliższy jest słowackiemu, z pewnymi cechami wspólnymi z polskim lub czeskim, jest on natomiast dość odległy od rosyjskiego. Jego cechy charakterystyczne to:

  • istnienie odrębnych głosek [ɟ] (miękkie [d]) i [ʥ] (miękkie [ʣ]) oraz [c] (miękkie [t]) i [ʨ] (miękkie [ʦ]) – wyjątkowe wśród języków słowiańskich

  • istnienie rzadkiej głoski [rʲ] (miękkie [r]) – w opozycji do języków zachodniosłowiańskich, a jednocześnie stwardnienie [rʲ] do [r] przed spółgłoską i na końcu wyrazu – w opozycji do rosyjskiego

  • wymowa prasłowiańskiego [v] nie jako głoski szczelinowej wargowo-zębowej, jak w większości języków słowiańskich, ale jako głoski dwuwargowej [β] lub wargowo-zębowej półotwartej [ʋ] – wyjątkowa wśród języków słowiańskich

  • jednoczesne istnienie głosek [g] i [ɦ], przy czym w wyrazach rodzimych na miejscu prasłowiańskiego [g] występuje [ɦ] – jak w językach czeskim i słowackim, a w opozycji do polskiego i rosyjskiego, które zasadniczo posiadają wyłącznie [g]

  • istnienie wszystkich 4 wariantów wymowy prasłowiańskiego [l], z których w pozostałych językach słowiańskich występują zwykle tylko wybrane dwa: twardego [ɫ], miękkiego [ʎ], średniego [l] i półsamogłoskowego [w]

  • przejście miękkich [pʲ], [bʲ], [fʲ], [vʲ], [mʲ] w twarde [p], [b], [f], [v], [m] lub (przed samogłoską) w dwugłoski [pj], [bj], [fj], [vj], [mj]

  • przejście [ɫ] na końcu wyrazu i przed spółgłoską w [w] – podobne zjawisko zaszło w słowackim, niektórych dialektach czeskiego i słoweńskim

  • zasadniczo twarda wymowa [ʧ] i [ʃʧ] jak w języku polskim – w opozycji do miękkiej wymowy rosyjskiej

  • istnienie, obok głosek twardych [ʃ], [ʧ], [ʒ], [ʤ], ich miękkich wariantów [ʃʲ], [ʧʲ], [ʒʲ], [ʤʲ] (ale wyłącznie jako alofonów) – nie występujących w języku rosyjskim, a w polskim wyłącznie w najnowszych zapożyczeniach

  • istnienie długich spółgłosek miękkich – cecha wyjątkowa

  • wymiana spółgłosek [ʋ]/[w] i [j] z samogłoskami [u] i [i], w zależności od położenia w obrębie zgłoski, zgodnie z regułą łatwiejszej wymowy (samogłoskowa w nagłosie, spółgłoskowa w pozostałych przypadkach)

  • najmniejsza wśród języków słowiańskich tendencja do ubezdźwięczniania (w języku literackim całkowity brak, dialekty na skrajnym zachodzie i skrajnym wschodzie wykazują ograniczone ubezdźwięcznianie)

  • przechodzenie miękkości na poprzedzającą spółgłoskę, choć nie tak daleko posunięte jak w polskim i białoruskim

  • wymowa połączeń z i, j typu ziścić, stacja jak po polsku – w opozycji do wymowy rosyjskiej, w której zarówno spółgłoska jak i i/j ulegają charakterystycznemu stwardnieniu

Samogłoski

System samogłoskowy jest bardziej zbliżony do polskiego, jednak niektóre cechy posiada wspólne z językiem czeskim lub rosyjskim. Do najważniejszych cech można zaliczyć:

  • brak iloczasu – jak w polskim i rosyjskim, a w przeciwieństwie do czeskiego i słowackiego

  • zanik samogłosek nosowych, które przeszły w [u] lub [a] – podobnie jak w rosyjskim, białoruskim i słowackim

  • utrata właściwości zmiękczającej poprzednią spółgłoskę przez prasłowiańskie [ɛ] i [i], z jednoczesnym przejściem [i] w [ɪ] – praktycznie identyczne zjawisko zaszło w czeskim, w odróżnieniu od polskiego, białoruskiego, rosyjskiego i słowackiego

  • podobnie jak w czeskim, zlanie się prasłowiańskich [i] i [ɨ] w jedną, specyficzną dla tych języków samogłoskę pośrednią [ɪ]

  • pojawienie się nowego [i], głównie z prasłowiańskich głosek ě (jać) i ē (długie e) oraz nowo powstałych długich ē i ō

  • wymiana głosek [ɔ]:[i], nieco podobna do polskiej i czeskiej [ɔ]:[u], chociaż występująca według odmiennej reguły ([ɔ] w sylabach otwartych, [i] w sylabach zamkniętych)

  • analogiczna wymiana [ɛ]:[i]

  • występowanie [ɪ] na początku wyrazu – niemożliwe w polskim i rosyjskim

  • modyfikacja barwy samogłosek pod wpływem akcentu, np. końcowe akcentowane [ɪ] zbliża się do [ɛ], akcentowane [ɔ] zbliża się do [wo], z kolei w sylabach przedakcentowych samogłoski mają tendencję do redukcji do [ə][potrzebne źródło]

  • brak jednak akania – jak w językach zachodniosłowiańskich, a w opozycji do pozostałych wschodniosłowiańskich

Akcent

Język ukraiński posiada akcent swobodny. Zasadniczo można wyróżnić:

  • akcent na przedrostku wyrazu,

  • akcent na konkretnej sylabie z tematu wyrazu (liczonej od jego początku),

  • akcent na pierwszej sylabie końcówki,

  • akcent na ostatniej sylabie wyrazu.

W porównaniu z innymi językami słowiańskimi z akcentem swobodnym (rosyjskim, serbskim, chorwackim), akcent ukraiński wykazuje dużą stałość morfologiczną, tzn. rzadko zmienia się w różnych formach tego samego wyrazu oraz w różnych wyrazach z tej samej rodziny. Zmiany akcentu są zwykle przewidywalne i odbywają się najczęściej według jednego z następujących schematów:

  • wiele rzeczowników 1- i 2-sylabowych przenosi akcent z tematu na końcówkę i odwrotnie przy zmianie liczby z pojedynczej na mnogą

  • niektóre rzeczowniki 1- i 2-sylabowe rodzaju męskiego z akcentem na ostatniej sylabie, w wołaczu przenoszą akcent na pierwszą sylabę

  • spora liczba 2-sylabowych przymiotników ma akcent na końcówce, podczas gdy odpowiadający im przysłówek na temacie

  • nieliczne 2-sylabowe przymiotniki różnią się akcentem z odpowiadającymi im rzeczownikami

  • część czasowników ma w bezokoliczniku i pierwszej osobie liczby pojedynczej (czasem również w trybie rozkazującym) akcent na końcówce, a w pozostałych formach przesuwa się on na temat

  • zaimki osobowe i wskazujące przenoszą akcent z ostatniej sylaby na pierwszą, kiedy są poprzedzone przyimkiem

Należy zwrócić uwagę, że akcent w analogicznych słowach ukraińskich i rosyjskich dość często różni się lub wykazuje inny typ zmienności.

Gramatyka

W języku ukraińskim występuje 5 czasów:

  • teraźniejszy (теперішній): читає

  • przeszły (минулий): читав

  • zaprzeszły (давноминулий): був читав

  • przyszły prosty (простий майбутній): читатиме

  • przyszły złożony (складний майбутній): буде читати

Wszystkie czasowniki mają dwa aspekty – dokonany (доконаний) і niedokonany (недоконаний).

Czas zaprzeszły w języku ukraińskim, podobnie jak w języku polskim jest używany bardzo rzadko. W języku potocznym nie jest używany praktycznie w ogóle. Pojawić się może jedynie w języku literackim.

Mowa

  • Jak się masz? Co słychać?

  • Ukraiński: Як справи? / (Що чу(ва)ти?)

  • Transkrypcja: Jak sprawy? /(Szczo czu(wa)ty?)

  • Dzień Dobry

  • Ukraiński: Добрий День / Дoбpого paнку (używane o poranku) / Добридень (mniej oficjalne) / Добриранок (mniej oficjalne, używane o poranku)

  • Transkrypcja: Dobryj Deń / Dobroho ranku / Dobrydeń / Dobryranok

  • Cześć

  • Ukraiński: Привіт! (używane na powitanie) / Бувай!, Проща(ва)й!

  • Transkrypcja: Prywit! / Buwaj!, Proszcza(wa)j!

  • Do widzenia

  • Ukraiński: До побачення / До зустрічі (mniej oficjalne)

  • Transkrypcja: Do pobaczennia / Do zustriczi

  • Dobranoc

  • Ukraiński: На добраніч

  • Transkrypcja: Na dobranicz

  • Dziękuję bardzo

  • Ukraiński: Дуже дякую

  • Transkrypcja: Duże d'akuju

  • Wszystkiego najlepszego

  • Ukraiński: Всього найкращого

  • Transkrypcja: Wsioho najkraszczoho

  • Pomarańczowa Rewolucja

  • Ukraiński: Помаранчева Революцiя

  • Transkrypcja: Pomaranczewa Rewolucija

  • Polska i Ukraina

  • Ukraiński: Польща і Україна

  • Transkrypcja: Polszcza i Ukrajina


źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99zyk_ukrai%C5%84ski



ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych
z dnia 8 czerwca 1987 r.

(tekst jednolity)



Rozdział 1
Przepisy ogólne

§ 1.

1. Biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, zwanych dalej "biegłymi" i "tłumaczami", ustanawia przy sądzie okręgowym prezes tego sądu, zwany dalej "prezesem".

2. Biegłych ustanawia się na okres 5 lat; okres ustanowienia upływa z końcem roku kalendarzowego.

3. Prezes ustanawiając tłumacza wyznacza również jego siedzibę.

§ 2.

1. Biegłych ustanawia się dla poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności.

2. Tłumaczy ustanawia się dla poszczególnych języków obcych oraz dla języka migowego.

§ 3.

Ustanowienie biegłym lub tłumaczem osoby zatrudnionej wymaga zasięgnięcia opinii zakładu pracy zatrudniającego tę osobę.

§ 4.

Biegły i tłumacz przed objęciem funkcji składa wobec prezesa przyrzeczenie według następującej roty: "świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki (biegłego sądowego, tłumacza przysięgłego) wykonywać będę z całą sumiennością i bezstronnością".

§ 5.

1. Biegły lub tłumacz nie może odmówić wykonania należących do jego obowiązków czynności w okręgu sądu okręgowego, przy którym został ustanowiony, zleconych przez sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych, z wyjątkiem wypadków określonych w przepisach regulujących postępowanie przed tymi organami.

2. W wypadkach innych niż wymienione w ust. 1 tłumacz może odmówić wykonania czynności należących do zakresu jego obowiązków tylko z ważnych przyczyn.

§ 6.

1. Prezes zwalnia z funkcji biegłego lub tłumacza:

1) na jego prośbę,

2) jeżeli biegły lub tłumacz utracił warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada.

2. Prezes może zwolnić z funkcji biegłego lub tłumacza z ważnych powodów, w szczególności jeżeli nienależycie wykonuje on swoje czynności.

3. W wypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub w ust. 2, prezes jest obowiązany wysłuchać biegłego lub tłumacza, chyba że jest to niemożliwe.

§ 7.

O ustanowieniu biegłym lub tłumaczem osoby zatrudnionej oraz zwolnieniu z tej funkcji prezes zawiadamia zakład pracy.

§ 8.

1. Prezes prowadzi listy biegłych sądowych - według poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności, i listy tłumaczy przysięgłych - według języków, dla których zostali ustanowieni. Prezes prowadzi również wykazy biegłych sądowych i wykazy tłumaczy przysięgłych na kartach założonych dla każdego biegłego lub tłumacza; w listach i wykazach podaje się adres biegłego i termin, do którego został ustanowiony, oraz adres biura tłumacza, a także inne dane dotyczące specjalizacji.

2. Prezes skreśla z listy biegłego lub tłumacza oraz usuwa jego kartę z wykazu:

1) z chwilą zwolnienia z funkcji,

2) w razie śmierci,

3) z upływem okresu ustanowienia biegłego, chyba że nastąpiło ponowne ustanowienie.

3. Listy biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych są dostępne dla zainteresowanych w sekretariatach sądowych. W szczególności listy te udostępnia się stronom, uczestnikom postępowania oraz organom prowadzącym postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych i sądom wojskowym.

§ 9.

W styczniu każdego roku prezes podaje do wiadomości sądom rejonowym w okręgu sądu okręgowego oraz Ministerstwu Sprawiedliwości listy biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, a także zawiadamia niezwłocznie o każdej zmianie listy oraz o wszczęciu wobec tych osób postępowania karnego albo o ubezwłasnowolnienie.

§ 10.

Wykazy biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych prowadzi się według ustalonych wzorów.

§ 11.

Biegłemu i tłumaczowi przysługuje za wykonanie czynności wynagrodzenie w wysokości określonej odrębnymi przepisami.

Rozdział 2
Biegli sądowi

§ 12.

1. Biegłym może być ustanowiona osoba, która:

1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,

2) ukończyła 25 lat życia,

3) posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona,

4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego,

5) wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym.

2. Posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane dokumentami lub innymi dowodami. Ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało dostatecznie wykazane, należy do prezesa.

§ 13.

W razie potrzeby ustanowienia biegłego, prezes może w szczególności zwrócić się do właściwych stowarzyszeń lub organizacji zawodowych, przedsiębiorstw państwowych, instytucji, szkół wyższych oraz urzędów państwowych o wskazanie osób posiadających teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności.

§ 14.

Ustanowienie biegłym uprawnia po złożeniu przyrzeczenia do wydawania opinii na zlecenie sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych w zakresie tej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności, dla której ustanowienie nastąpiło. Biegły wydając opinię używa tytułu biegłego sądowego z oznaczeniem specjalności oraz sądu okręgowego, przy którym został ustanowiony.

§ 15.

1. Biegły jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić prezesa o:

1) każdej zmianie swego adresu,

2) zamierzonej przerwie w wykonywaniu czynności przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

2. Jeżeli okoliczności wymienione w ust. 1 powstaną w czasie wykonywania przez biegłego czynności zleconej przez organ, o którym mowa w § 5 ust. 1, biegły zawiadamia o nich ten organ; w odniesieniu do okoliczności wymienionych w ust. 1 pkt 2 zawiadomienia należy dokonać także wówczas, gdy przerwa nie przekracza 3 miesięcy.

§ 16.

Prezes sprawuje nadzór nad biegłymi na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Rozdział 3
Tłumacze przysięgli

§ 17.

Tłumaczem języka obcego może być ustanowiona osoba, która:

1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,

2) ukończyła 25 lat życia,

3) wykaże odpowiednią znajomość języka polskiego i języka obcego, dla którego ma być ustanowiona tłumaczem, oraz umiejętność tłumaczenia,

4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków tłumacza,

5) ukończyła wyższe studia magisterskie,

6) wyrazi zgodę na pełnienie funkcji tłumacza.

§ 18.

1. Znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia powinna być wykazana dyplomem ukończenia i uzyskaniem tytułu zawodowego magistra odpowiednich dla danego języka wyższych studiów filologicznych lub studiów w zakresie lingwistyki stosowanej.

2. Znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia może być za zgodą Ministra Sprawiedliwości wykazana również dyplomem lub świadectwem innym niż wymienione w ust. 1 albo stwierdzona w inny sposób.

3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do wykazania znajomości języka polskiego.

§ 19.

W razie potrzeby ustanowienia tłumacza, prezes może w szczególności zwrócić się o wskazanie kandydata do odpowiedniej szkoły wyższej lub Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich, a w zakresie języka migowego - do Polskiego Związku Głuchych.

§ 20.

1. Tłumacz po ustanowieniu składa wzór swego podpisu oraz odcisk swojej pieczęci na założonej dla niego karcie wykazu tłumaczy przysięgłych.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie zmiany wzoru podpisu lub pieczęci tłumacza.

§ 21.

Tłumacz przysięgły uprawniony jest do:

1) sporządzania i poświadczania tłumaczeń na język polski z języka obcego, na ten język z języka polskiego oraz z języka obcego na inny język obcy w zakresie ustanowienia, a także do sprawdzania i poświadczania tłumaczeń z tego zakresu sporządzonych przez inne osoby,

2) sporządzania poświadczonych odpisów pism w języku, dla którego został ustanowiony, a także do sprawdzania i poświadczania odpisów pism z tego zakresu, sporządzonych przez inne osoby,

3) dokonywania tłumaczeń ustnych,

4) używania przy pełnieniu czynności tytułu tłumacza przysięgłego z oznaczeniem języka, dla którego został ustanowiony.

§ 22.

1. Przy poświadczaniu tłumaczeń oraz poświadczaniu odpisów pism sporządzonych w języku obcym tłumacz używa swojej pieczęci.

2. Pieczęć zamawia w Mennicy Państwowej prezes na koszt tłumacza.

3. Tłumacz występując ponownie o zamówienie pieczęci powinien uzasadnić powody tego zamówienia i zwrócić dotychczasową pieczęć.

§ 23.

1. Tłumacz prowadzi repertorium według ustalonego wzoru, w którym odnotowuje czynności określone w § 21 pkt 1 i 2.

2. Repertorium powinno być oprawione i składać się z ponumerowanych kart, których liczbę poświadcza prezes. Numerację pozycji repertorium prowadzi się odrębnie dla każdego roku kalendarzowego.

§ 24.

1. Na wszystkich poświadczonych tłumaczeniach oraz poświadczonych odpisach pism sporządzonych w języku obcym, które wydaje tłumacz, wymienia się pozycję, pod którą tłumaczenie lub odpis pisma sporządzonego w języku obcym odnotowane są w repertorium, oraz podaje się wysokość pobranego wynagrodzenia. Na sporządzonych tłumaczeniach i odpisach pism należy stwierdzić, czy sporządzono je z oryginału, czy też z tłumaczenia lub odpisu oraz czy tłumaczenie lub odpis jest poświadczony i przez kogo.

2. Jeżeli pismo, które zostało przetłumaczone lub którego odpis sporządzono, zawiera cechy nasuwające wątpliwości co do rzeczywistej jego treści, należy uczynić o tym wzmiankę na tłumaczeniu lub odpisie pisma, które wydaje tłumacz.

§ 25.

1. Tłumacz jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić prezesa o:

1) każdej zmianie adresu swego biura w obrębie wyznaczonej mu siedziby,

2) zamierzonej przerwie w wykonywaniu czynności przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

2. Przepis § 15 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

§ 26.

Tłumacz, który został zwolniony, wydaje prezesowi pieczęć i repertorium. W razie śmierci tłumacza obowiązek ten ciąży na osobach, w których posiadaniu pieczęć i repertorium się znajduje.

§ 27.

Prezes lub upoważniony przez niego pracownik sądowy przeprowadza co najmniej raz w roku kontrolę działalności tłumacza. O przeprowadzonej kontroli czyni się wzmiankę w repertorium.

§ 28.

Prezes lub upoważniony przez niego pracownik sądowy mają prawo do:

1) sprawdzania jakości tłumaczeń za pośrednictwem znawców danego języka,

2) wglądu do akt i ksiąg tłumacza,

3) żądania wyjaśnień od tłumacza w sprawach pełnionej przez niego funkcji.

§ 29.

1. Tłumaczem języka migowego może być osoba, która ukończyła 21 lat życia oraz posiada świadectwo kwalifikowanego tłumacza II stopnia lub tytuł eksperta tego języka, wydane przez Polski Związek Głuchych.

2. Do tłumaczy języka migowego nie stosuje się przepisów § 1 ust. 3, § 17 pkt 2, 3 i 5, § 18, § 20, § 21 pkt 1, 2 i 4 oraz § 22-28.

Rozdział 4
Przepisy przejściowe i końcowe

§ 30.

Biegli i tłumacze ustanowieni na podstawie przepisów dotychczasowych stają się biegłymi i tłumaczami w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, z tym, że biegli pełnią swe czynności do końca okresu, na który zostali ustanowieni.

§ 31.

Tracą moc:

1) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 1959 r. o biegłych sądowych (Dz. U. Nr 57, poz. 345),

2) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1968 r. w sprawie tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 35, poz. 244).

§ 32.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.


 

Zapraszamy, czekamy na Ciebie
linguaforum






 

 
  sos tlumaczenia  
niemieckitlumaczenie
 .:płatności:.