POLSKI  Deutsch    FRANCAIS   	italy PORTUGUÊS   LT Español 한국말 / 조선말 Angielski
:: linguaforum.eu ::
niemieckitlumaczenie
LinguaForumO nasOfertaTłumaczeniaCennikPracaKontakt
   
 


Biuro tłumaczeń Warszawa, Polska, cały świat !

Biuro tłumaczeń LinguaForum proponuje profesjonalne tłumaczenia z języka i na język węgierski. Zapraszamy do skontaktowania się z naszym konsultantem w celu darmowej wyceny materiałów do przetłumaczenia.

Tłumaczenia pisemne przysięgłe z języka WĘGIERSKIEGO i na język WĘGIERSKI
Tłumaczenia przysięgłe w naszym biurze wykonywane są jedynie przez doświadczonych i uprawionych do tego przez Ministra Sprawiedliwości tłumaczy przysięgłych języka WĘGIERSKIEGO. Każdy przetłumaczony dokument opatrzony jest pieczęcią imienną tłumacza oraz zawiera niezbędne oświadczenie o zgodności tłumaczenia z oryginałem. Zlecenia tłumaczeń przysięgłych rozliczane są według strony rozliczeniowej 1125 znaków ze spacją. Darmową wycenę tłumaczenia przysięgłego mogą Państwo otrzymać tutaj.

Tłumaczenia pisemne zwykłe z języka i na język WĘGIERSKI
Biuro tłumaczeń linguaforum tłumaczy również dokumenty zwykłe, które nie wymagają uwierzytelnienia, takie np. jak korespondencja, strony www, prezentacje firmy, materiały reklamowe, artykuły prasowe, dokumentacje techniczne, ścieżki dialogowe, filmy reklamowe i fabularne, oraz wszelkie inne dokumenty. W przypadku tłumaczeń nieprzysięgłych rozliczamy zlecenia według strony rozliczeniowej 1600 znaków ze spacjami. Zapewniamy najwyższej jakości tłumaczenie. Darmową wycenę tłumaczenia zwykłego nieprzysięgłego mogą Państwo otrzymać tutaj.

Tłumaczenia ustne przysięgłe z języka WĘGIERSKIEGO i na język WĘGIERSKI
Nasze Biuro realizuje także zlecenia na tłumaczenia przysięgłe ustne języka WĘGIERSKIEGO. Obecność tłumacza przysięgłego wymagana jest m.in. podczas zawierania umów notarialnych, których stroną jest osoba obcojęzyczna, spraw sądowych z udziałem obcokrajowców, podpisywania umów międzynarodowych lub podczas ślubu cywilnego. Tłumaczenia ustne przysięgłe rozliczane są godzinowo a jako podstawową jednostkę obliczeniową w tego rodzaju tłumaczeniach przyjmuje się blok trwający trzy godziny. Szczegółowe informacje dot. cen za usługi tłumaczy przysięgłych znajdą Państwo tutaj.

Tłumaczenia ustne zwykłe
z języka WĘGIERSKIEGO i na język WĘGIERSKI
Z tłumaczeń ustnych zwykłych korzysta się na konferencjach międzynarodowych, w firmach z kapitałem zagranicznym oraz na wszelkiego rodzaju spotkaniach z udziałem obcokrajowców. Tłumaczenia ustne dzielą się na tłumaczenia konsekutywne, tłumaczenia symultaniczne, tłumaczenia szeptane oraz tłumaczenia de liaison („zdanie po zdaniu”). Biuro tłumaczeń linguaforum odpowiedni rodzaj tłumaczenia dobiera po uwzględnieniu charakteru spotkania, indywidualnych potrzeb klienta i danej sytuacji. Podstawową jednostką obliczeniową w tłumaczeniach ustnych jest blok trwający trzy godziny. Darmowa wycena tutaj.

Usługi dodatkowe

Zaistniej na rynku WĘGIERSKIM

Dla firm, małych przedsiębiorstw i wszystkich tych, którzy chcą zaistnieć na rynku międzynarodowym oferujemy różne tanie i skuteczne rozwiązania lingwistyczno-marketingowe. Szeroki wachlarz usług obejmuje m.in. dodawanie informacji handlowych do obcojęzycznych spisów branżowych, przygotowanie wizytówki lub strony internetowej w wybranych językach, stworzenie bazy potencjalnych zagranicznych klientów, nawiązanie współpracy z Izbą Handlową danego kraju, prowadzenie korespondencji handlowej itp.
Skorzystaj z bezpłatnej wyceny - bez opłat wycenimy dokumenty do tłumaczenia, korekty lub weryfikacji, doradzimy też najkorzystniejszą ścieżkę postępowania przy realizacji skomplikowanych zleceń.

Język węgierski (magyar nyelv) - należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej).
Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób - przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland).

Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie.

Jest to język aglutynacyjny.

Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.

Kontrowersje wokół pochodzenia języka

Począwszy od XIX wieku pochodzenie języka węgierskiego podlegało dyskusji. Początkowo roztrząsano problem, czy język ten jest bliżej spokrewniony z językiem fińskim, jak uznaje się obecnie, czy też językiem tureckim w obrębie kontrowersyjnej grupy ugro-tureckiej. Podejmowano też próby łączenia tego języka z językiem etruskim, sumeryjskim, ormiańskim i kilkudziesięcioma innymi językami. Ugrofińskie pochodzenie Węgrów kwestionowane było często z pobudek politycznych.

Współcześnie język węgierski jest jednak powszechnie uznawany przez językoznawców za przedstawiciela rodziny ugrofińskiej, mimo iż wciąż wysuwane są teorie alternatywne.

Alfabet

Alfabet języka węgierskiego składa się z 40 liter: 14 samogłosek, 26 spółgłosek (9 złożonych z dwóch liter, 1 z trzech liter).

a, á, b, c, cs, d, dz, dzs, e, é, f, g, gy, h, i, í, j, k, l, ly, m, n, ny, o, ó, ö, ő, p, r, s, sz, t, ty, u, ú, ü, ű, v, z, zs

Fonetyka

W języku węgierskim występuje wiele głosek nieistniejących w języku polskim. Niektóre z nich, choć pisze się tak samo w j.polskim, wymawia się zupełnie inaczej.


Różnica między a a o polega na tym, że a wymawia się praktycznie jak polskie o, podczas gdy węgierskie o wymawia się jak polskie o z wyraźnie zaokrąglonymi wargami, co daje efekt głoski pomiędzy polskim o a u. Głoskę zapisywaną jako á wymawia się jako bardzo wyraźne polskie a.

Samogłoski węgierskie dzielą się na:

  • krótkie: a, e, i, o, ö, u, ü,

  • długie: á, é, í, ó, ő, ú, ű.

Należy wyraźnie różnicować głoski długie od krótkich. Głoski długie wymawiane są w przybliżeniu dwa razy dłużej niż krótkie. Należy także pamiętać, że w parach a - á, e - é dochodzi także do zmiany jakościowej głosek.

(Spółgłoski nieuwzględnione w tabeli wymawia się w przybliżeniu jak w języku polskim).


  • Spółgłoski podwójne wymawia się dłużej

  • zmiękczeniu podlegają d, n, t (gy, ny, ty)

  • zachodzi zjawisko asymilacji

  • bezdźwięczne c, cs, f, k, p, s, sz, t, ty udźwięczniają się przed dźwięcznymi b, d, dz, dzs, g, gy, z, zs

  • dźwięczne ubezdźwięczniają się przed bezdźwięcznymi

  • spółgłoski pisane przy pomocy dwóch liter (cs, dz, dzs, gy, ly, ny, sz, ty, zs) przy podwojeniu tracą tracą drugą literę pierwszego znaku (cs+cs=ccs). Podwójne litery wymawia się długo. Pełną pisownię przywracamy przy przenoszeniu wyrazów.

Akcent

W języku węgierskim akcent pada zawsze na pierwszą sylabę wyrazu. Nie akcentuje się przedimków.

Harmonia wokaliczna

W języku węgierskim występuje zjawisko harmonii samogłoskowej. Żeby dokładniej poznać to zjawisko, należy dokonać podziału na samogłoski nisko- oraz wysokobrzmiące:

  • niskobrzmiące: a, á, o, ó, u, ú

  • wysokobrzmiące: e, é, i, í, ö, ő, ü, ű

Harmonia samogłoskowa odgrywa ważną rolę przy dodawaniu końcówek, których przeważająca ilość na dwoistą formę zależną od samogłosek zawartych w wyrazie. Do samogłosek niskobrzmiących (tylnych) dodajemy końcówki z samogłoskami tylnymi, a do wysokobrzmiących (przednich) przednie.

Gramatyka

W węgierskiej gramatyce wyróżnia się następujące części mowy:

  • rzeczowniki

  • czasowniki

  • przymiotniki

  • liczebniki

  • zaimki

  • przedimki

Rzeczownik

Węgierski rzeczownik odmienia się przez przypadki, które jednak tworzy się zupełnie inaczej niż we wszystkich językach europejskich. Język węgierski posiada liczbę mnogą. Charakterystyczne są także końcówki dzierżawcze (odpowiedniki zaimków dzierżawczych).

Odmiana rzeczownika

W języku węgierskim nie ma rodzajów gramatycznych. Polskiej odmianie rzeczownika przez przypadki i używaniu ich z przyimkami odpowiadają końcówki okolicznikowe dodawane do wyrazów. Oczywiście ta "deklinacja", która powinna być nazywana aglutynacją, jest niczym innym jak prostym "dolepianiem" odpowiednika naszego przyimka na końcu wyrazu. I tak: vonat-ban oznacza dosłownie "pociąg-w" (= "w pociągu") - samo słowo właściwe poprzez dodanie tej końcówki przyimkowej nie zmienia formy, jak w języku polskim.

Warto też zauważyć ogólną zasadę, że jeśli wyraz kończy się na krótką samogłoskę a lub e, to po dodaniu wymienionych wyżej końcówek (z wyjątkiem -kor) samogłoska ta ulega wydłużeniu, np. haza (ojczyzna), hazában, hazától, hazára, hazának; megye (komitat), megyébe, megyével, megyéhez, itd.

Liczba mnoga

Liczbę mnogą tworzymy za pomocą końcówki -k.

Np.jó - jók (dobry-dobrzy,dobre) ajtó - ajtók (jedne drzwi-wiele drzwi)

Jeżeli wyraz kończy się na samogłoskę -a lub -e,to samogłoski te,po dodaniu do nich przyrostków,wydłużają się na -á i -é.

Np.lámpa - lámpák (lampa-lampy) tábla - táblák (tablica-tablice) barna - barnák (brązowy-brązowe) lecke - leckék (lekcja-lekcje)

Jeśli wyraz kończy się spółgłoską, to pomiędzy temat a przyrostek liczby mnogiej wstawiamy samogłoskę łączącą. Dla wyrazów z samogłoskami przednimi jest nią -e lub -ö,a z samogłoskami tylnymi -o lub -a.

Np.érdekes - érdekesek (ciekawy-ciekawe) szék - székek (krzesło-krzesła) mennyezet - mennyezetek (sufit-sufity) rossz - rosszak (zły-złe,źli) munkás - munkások (robotnik-robotnicy)

Wyrazy zakończone na -ú, otrzymują samogłoskę łączącą -a-.

Np. hosszú - hosszúak (długi - długie)

Wyrazy zakończone na -ű, otrzymują samogłoskę łączącą -e-.

Np. gyönyörű - gyönyörűek (wspaniały - wspaniałe, wspaniali)

Po liczebnikach nie ma potrzeby stawiania rzeczownika w liczbie mnogiej, liczebnik dostatecznie jasno określa ilość, np. két kutya - dwa psy (dosłownie: dwa pies), öt forint - pięć forintów (dosłownie: pięć forint).

Odmiana dzierżawcza

W języku węgierskim nie istnieją zaimki dzierżawcze (polskie: mój, twój itd.), podobnie jak przy odmianie rzeczownika zastępuje się je za pomocą specjalnych końcówek dzierżawczych.

Jeden posiadacz
jeden przedmiot posiadany

Wielu posiadaczy
jeden przedmiot posiadany

mój(a,e) --> -m, -om, -am, -em, -öm

nasz(a,e) --> -nk, -unk, -ünk

twój(a,e) --> -d, -od, -ad, -ed, öd

wasz(a,e) --> -tok, -tek, -tök, -otok, -atok, -etek, -ötök

jego/jej --> -a, -e, ja, -je

ich --> -uk, -ük, -juk, jük

Jeden posiadacz
wiele przedmiotów posiadanych

Wielu posiadaczy
wiele przedmiotów posiadanych

moi/moje --> -im, -aim, -eim, -jaim, -jeim

nasi/nasze --> -ink, -aink, -eink, -jaink, -jeink

twoi/twoje --> -id, -aid, -eid, -jaid, -jeid

wasi/wasze --> -itok, -itek, -aitok, -eitek, -jaitok, -jeitek

jego/jej --> -i, -ai, -ei, -jai, -jei

ich --> -ik, -aik, -eik, -jaik, -jeik

Przy odmianie rzeczowników przez osobowe końcówki dzierżawcze obowiązuje zmiana końcowych samogłosek -a i -e na -á oraz-é oraz zmiany rdzenne jakie występują przy dodawaniu końcówek przylegających samogłoskami łączącymi.

Konstrukcja dzierżawcza

Ponieważ język węgierski nie posiada dopełniacza, zastępuje go odpowiednia konstrukcja dzierżawcza, która polega na zestawieniu strony posiadającej z przedmiotem posiadanym.

Posiadanie proste

  • konstrukcja prosta - strona posiadająca nie przybiera żadnej końcówki, przedmiot posiadany przybiera osobową końcówkę dzierżawczą 3 os. lp. bądź lmn. - zależnie od liczby przedmiotów np.:

ubranie chłopca - a fiú ruhája (gdzie fiú znaczy chłopiec, a ruha ubranie)

  • konstrukcja złożona - strona posiadająca przybiera końcówkę -nak, -nek. Przedmiot posiadany przybiera przedimek określony 'a' lub 'az', np.:

ubranie chłopca - a fiúnak a ruhája

  • Obie konstrukcje w tłumaczeniu oznaczają to samo i nie ma między nimi żadnej różnicy poza stylistyczną.

Posiadanie złożone

Ma miejsce, kiedy strona posiadana jest równocześnie stroną posiadającą. Pierwsza strona posiadająca nie przybiera końcówki, natomiast druga przybiera osobową końcówkę dzierżawczą 3 os. lp. bądź lmn. oraz końcówkę -nak, -nek. Przedmiot posiadany otrzymuje przedimek a, az i osobową końcówkę dzierżawczą 3 os. np.:

guzik ubrania chłopca - a fiú ruhájának a gombja (gdzie gombja znaczy: jego - ubrania - guzik)

Pytania

Jeśli chcemy odpowiedzieć na pytanie: kié? (czyj?) np.: kié a ruha (czyje jest ubranie?) to używamy bezosobowej konstruckji dzierżawczej -é: odpowiedź: fiúé (chłopca), fiúké (chłopców) Ma ona zastosowanie tylko kiedy akcentujemy posiadacza, kiedy chodzi o coś takiego: "ubranie należy do chopca" = "a ruha a fiué", albo po prostu "a fiúé", jak z kontekstu już wiadomo, o co chodzi. W innych przypadkach możemy tak: "ez a fiú ruhája"= "to jest ubranie chlopca".

Czasownik

W języku węgierskim wyróżnia się dwie koniugacje:

  • Podmiotową

  • gdy czasownik jest nieprzechodni: Ülök - Siedzę.

  • gdy czasownik jest przechodni, ale nie ma dopełnienia: Eszek - Jem.

  • gdy przedmiot, na którym operuje jest nieokreślony: Szeretek embert. - Kocham człowieka.

  • Przedmiotową

  • gdy przedmiotem jest imię: Szeretem Sándort. - Kocham Aleksandra.

  • gdy przedmiot jest określony (przez użycie przedimka a/az): Szeretem a férjet. - Kocham męża.

  • gdy przedmiotem jest wyraz z przyrostkiem dzierżawczym: Szeretem a férjemet. - Kocham mojego męża.

  • gdy przedmiotem jest jeden z wyrazów: ő (on, ona, ono), ön (pan), ez (ten, ta, to), az (tamten, tamta, tamto), valamennyi (wszyscy, wszystko), egymás (siebie), magam (ja sam), magad (ty sam), maga (on sam), magunk (my sami), magatok (wy sami), maguk (oni sami), zaimki kończące się na -ik, np. melyik? (który?): Szeretem önt. - Kocham pana.

  • gdy przedmiotem jest liczebnik porządkowy: Olvasom a huszadik könyvet. - Czytam dwudziestą książkę.

  • gdy przedmiotem jest zdanie podrzędne:

  • w mowie zależnej: Látom, hogy szereted a férjedet. - Widzę, że kochasz twojego męża.

  • w mowie niezależnej: Szeretek. - feleli Mária. - Kocham - odpowiada Maria. (Słowo objaśnienia - Szeretek. - zdanie podrzędne w koniugacji podmiotowej, Feleli Mária. - zdanie nadrzędne w koniugacji przedmiotowej. Zdanie podrzędne jest przedmiotem zdania nadrzędnego.)

Bezokolicznik

Bezokolicznik czasownika węgierskiego kończy się na ni np. tudni - wiedzieć. W niektórych czasownikach końcówka ni jest poprzedzona samogłoską a lub e np.: hallani - słyszeć, kezdeni - zaczynać.

Czas teraźniejszy

Końcówki czasu teraźniejszego

osoba

końcówki koniugacji
podmiotowej

końcówki koniugacji
przedmiotowej

Én

-ok, -ek, -ök

-om, -em, -öm

Te

-sz

-od, -ed, -öd

Ő

-

-ja, -i

Mi

-unk, -ünk

-juk, -jük

Ti

-tok, -tek, -tök

-játok, -itek

Ők

-nak, -nek

-ják, -ik

Końcówki dołączamy zgodnie z zasadami harmonii samogłosek. Przykłady:

  • vágni (ciąć)

  • koniugacja podmiotowa: vágok, vágsz, vág, vágunk, vágtok, vágnak

  • koniugacja przedmiotowa: vágom, vágod, vágja, vágjuk, vágjátok, vágják

  • kenni (smarować)

  • koniugacja podmiotowa: kenek, kensz, ken, kenünk, kentek, kennek

  • koniugacja przedmiotowa: kenem, kened, keni, kenjük, kenitek, kenik

  • törni (tłuc, rozbijać)

  • koniugacja podmiotowa: török, törsz, tör, törünk, törtök, törnek

  • koniugacja przedmiotowa: töröm, töröd, töri, törjük, töritek, törik

Uwagi dotyczące koniugacji podmiotowej

  • W przypadku gdy temat czasownika kończy się na spółgłoskę: -s, -z, -sz, -zs, -dz w 2. os. l poj. używamy końcówek -ol, -el, öl zamiast -sz. Przykłady: olvasni (czytać) -> olvasol (czytasz), dolgozni (pracować) -> dolgozol (pracujesz), venni (brać/kupować niereg. temat vesz-) -> veszel (bierzesz/ kupujesz).

  • Istnieje grupa czasowników tzw. ikowych, które w trzeciej osobie l. poj. konugacji podmiotowej przyjmują końcówkę -ik oraz przeważnie w pierwszej osobie tejże konugacji końcówki: -om, -em, -öm. Przykłady:

  • dolgozni -> dolgozom, dolgozol, dolgozik, dolgozunk, dolgoztok, dolgoznak

  • lakni (mieszkać) -> lakok lub lakom, laksz, lakik, lakunk, laktok, laknak

  • enni (jeść niereg. temat esz-) -> eszem, eszel, eszik, eszünk, esztek , esznek

  • Kiedy temat czasownika jest zakończony na dwie spółgłoski lub -ít, to przed końcówkami -sz, -oraz -nak/nek należy dodać samogłoskę łączącą a/e otrzymujemy wtedy odpowiednio: -asz/esz, oraz -anak/enek, zaś przed -tok/tek/tök dodajemy samogłski o/e/ö, otrzymując: -otok/etek/ötök. (Samogłoska łacząca jest taka sama jak samogłoska w dodawanej końcówce) Przykłady:

  • mondani (powiedzieć) -> mondok, mondasz, mond, mondunk, mondatok, mondanak

  • fürödni (kąpać się, cz. ikowy, niereg. temat fürd-) -> fürdöm lub fürdök, fürdesz lub fürödsz, fürdik, fürdünk, fürdötök, fürdenek

  • tanítani (uczyć kogoś) -> tanítok, tanítasz, tanít, tanítunk, tanítotok, tanítanak

Uwagi dotyczące koniugacji przedmiotowej

  • W końcówkach zaczynających się od -j czyli: -ja, -juk/jük, -játok, -ják spółgłoska ta asymiluje się ze spółgłoskami: dz, dzs, s, sz, z, zs. Oznacza to, że przy dołączeniu takiej końcówki j znika a spółgłoska tematu ulega w tym miejscu wydłużeniu. Przykłady:

  • olvasni (czytać) -> olvasom, olvasod, olvassa, olvassuk, olvassátok, olvassák

  • nézni (patrzeć) -> nézem, nézed, nézi, nézzük, nézitek, nézik

Czas przeszły

Końcówki czasu przeszłego

W czasie przeszłym wyróżnia się trzy kategorie:

Podział czasowników na poszczególne kategorie:

Kategoria I

  • czasowniki, których tematy kończą się na: j, l, ly, n, ny, r

  • czasowniki dwusylabowe, nieprzechodnie, których tematy kończą się na ad lub ed

Przykłady:

  • tanulni (uczyć się)

  • koniugacja podmiotowa: tanultam, tanultál, tanult, tanultunk, tanultatok, tanultak

  • koniugacja przedmiotowa: tanultam, tanultad, tanulta, tanultuk, tanultátok, tanulták

Kategoria II

  • czasowniki, których temat kończy się na dwie spółgłoski

  • czasowniki, których tematy końcżą się na ít

  • czasowniki jednosylabowe, których tematy zakończone są samogłoską krótką + t

Kategoria III

  • Do tej kategorii należą pozostałe czasowniki.

Przymiotnik

Do przymiotników stosuje się te same zasady co do rzeczowników, czyli mogą one przyjmować te same końcówki na takich samych zasadach.

Stopniowanie przymiotników

  • stopień wyższy tworzymy za pomocą przyrostka -bb, -abb lub -ebb, np.: magas (wysoki) --> magasabb (wyższy)

  • stopień najwyższy tworzymy poprzez dodanie przedrostka leg- do stopnia wyższego np.: magasabb (wyższy) --> legmagasabb (najwyższy)

Porównanie

Przy porównaniu używamy spójnika mint oznaczający niż np.: Az asztal nagyobb mint a szék co jest jednoznaczne ze zdaniem: stół (jest) większy niż krzesło. Inna możliwość to dodanie końcówki -nál, -nél na przykład: az asztal nagyobb a széknél, czyli: stół (jest) większy niż krzesło. Warto zauważyć, że wiele przymiotników odmienia się nieregularnie.

Liczebnik

Liczebniki w j. węgierskim dzieli się na określone i nieokreślone.

Liczebniki określone


Banknot tysiącforintowy. Słowo forint występuje w liczbie pojedynczej, rzeczownik nie przybiera w języku węgierskim formy liczby mnogiej, gdy stoi przed nim liczebnik.

Do liczebników określonych należą:

a) porządkowe, które tworzymy poprzez dodanie końcówki -adik, -edik, -ödik lub -odik zgodnie z zasadami harmonii samogłoskowej. Wyjątkami są:

  • első (pierwszy)

  • második (drugi)

b) główne np. egy (jeden). Jeśli liczebnik główny występuje przed rzeczownikiem, to rzeczownik NIE PRZYBIERA liczby mnogiej, np.: négy asztal (cztery stoły, dosł. cztery stół).

c) ułamkowe. Liczebniki ułamkowe tworzy się od liczebników głównych przez dodanie przyrostka -ad, -od, -ed lub -öd, stosując zmiany rdzenia zachodzące przy tworzeniu liczebników porządkowych, np.: egy harmad (jedna trzecia). Wyjątek stanowi egy ketted, czyli jedna druga.

Słownictwo

Pochodzenie

Pochodzenie słownictwa języka węgierskiego. W poniższej tabeli przedstawiono procentowy udział różnych źródeł pochodzenia słownictwa węgierskiego. Jest to udział liczony słownikowo (nieuwzględniający frekwencji słów).

pochodzenie

udział procentowy

ugrofińskie

21

słowiańskie

20

niemieckie

11

tureckie

9,5

łacińskie i greckie

6

romańskie

2,5

irańskie

1

nieznane

30

W tekstach (a więc z uwzględnieniem frekwencji występowania) 80 - 90% słów ma pochodzenie ugrofińskie.

Pożyczki słowiańskie

wyraz węgierski

polski odpowiednik

mezsgye

miedza

kasza

kosa

széna

siano

konkoly

kąkol

dorong

drąg

galamb

gołąb

munka

praca (męka)

szerda

środa

csütörtök

czwartek

péntek

piątek

szomszéd

sąsiad

káposzta

kapusta

barázda

bruzda

szalma

słoma

len

len

gereblye

grabie

cseresznye

czereśnia

szilva

śliwka

málna

malina

galagonya

głóg

jávor

jawor

bárány

baran

kacsa

kaczka

medve

niedźwiedź

vidra

wydra

giliszta

glista

bolha

pchła

rák

rak

csónak

czółno

patak

potok

mocsár

moczary

porond

prąd

udvar

podwórze

konyha

kuchnia

pince

piwnica

gerenda

belka (grzęda)

asztal

stół

polc

półka

kulcs

klucz

ebéd

obiad

vacsora

kolacja (wieczerza)

tészta

ciasto

kalács

kołacz

pecsenye

pieczeń

kolbász

kiełbasa

szalonna

słonina

szoknya

spódnica

család

rodzina

cseléd

czeladź

déd

(pra)dziad

unoka

wnuk

bodnár

bednarz

takács

tkacz

kovács

kowal

kalapács

młotek

borotva

brzytwa

korong

krąg

abroncs

obręcz

vödör

wiadro

király

król

vajda

wojewoda

ispán

żupan

paraszt

chłop (prosty)

pénz

pieniądz

pecsét

pieczęć

karácsony

święta Bożego Narodzenia (przekraczać)

német

niemiecki

lengyel

polski

szabad

wolny, swobodny

bolond

błazen (błąd)

tompa

tępy

pisztráng

pstrąg

drága

drogi

utca

ulica

Rozmówki

Nazywam się XY. – XY vagyok.

Dzień dobry! – (rano:) Jó reggelt! (w ciągu dnia:) Jó napot!

Dobry wieczór! – Jó estét!

Dobranoc! – Jó éjszakát!

Dziękuję (bardzo)! – Köszönöm (szépen)!

Proszę! – Kérem! Szívesen!

Tak. – Igen.

Nie. – Nem.

(Nie) rozumiem. – (Nem) értem.

Przepraszam! – Elnézést!

Na zdrowie! – Egészségedre!


źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99zyk_w%C4%99gierski



ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych
z dnia 8 czerwca 1987 r.

(tekst jednolity)



Rozdział 1
Przepisy ogólne

§ 1.

1. Biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, zwanych dalej "biegłymi" i "tłumaczami", ustanawia przy sądzie okręgowym prezes tego sądu, zwany dalej "prezesem".

2. Biegłych ustanawia się na okres 5 lat; okres ustanowienia upływa z końcem roku kalendarzowego.

3. Prezes ustanawiając tłumacza wyznacza również jego siedzibę.

§ 2.

1. Biegłych ustanawia się dla poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności.

2. Tłumaczy ustanawia się dla poszczególnych języków obcych oraz dla języka migowego.

§ 3.

Ustanowienie biegłym lub tłumaczem osoby zatrudnionej wymaga zasięgnięcia opinii zakładu pracy zatrudniającego tę osobę.

§ 4.

Biegły i tłumacz przed objęciem funkcji składa wobec prezesa przyrzeczenie według następującej roty: "świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki (biegłego sądowego, tłumacza przysięgłego) wykonywać będę z całą sumiennością i bezstronnością".

5.

1. Biegły lub tłumacz nie może odmówić wykonania należących do jego obowiązków czynności w okręgu sądu okręgowego, przy którym został ustanowiony, zleconych przez sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych, z wyjątkiem wypadków określonych w przepisach regulujących postępowanie przed tymi organami.

2. W wypadkach innych niż wymienione w ust. 1 tłumacz może odmówić wykonania czynności należących do zakresu jego obowiązków tylko z ważnych przyczyn.

§ 6.

1. Prezes zwalnia z funkcji biegłego lub tłumacza:

1) na jego prośbę,

2) jeżeli biegły lub tłumacz utracił warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada.

2. Prezes może zwolnić z funkcji biegłego lub tłumacza z ważnych powodów, w szczególności jeżeli nienależycie wykonuje on swoje czynności.

3. W wypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub w ust. 2, prezes jest obowiązany wysłuchać biegłego lub tłumacza, chyba że jest to niemożliwe.

§ 7.

O ustanowieniu biegłym lub tłumaczem osoby zatrudnionej oraz zwolnieniu z tej funkcji prezes zawiadamia zakład pracy.

§ 8.

1. Prezes prowadzi listy biegłych sądowych - według poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności, i listy tłumaczy przysięgłych - według języków, dla których zostali ustanowieni. Prezes prowadzi również wykazy biegłych sądowych i wykazy tłumaczy przysięgłych na kartach założonych dla każdego biegłego lub tłumacza; w listach i wykazach podaje się adres biegłego i termin, do którego został ustanowiony, oraz adres biura tłumacza, a także inne dane dotyczące specjalizacji.

2. Prezes skreśla z listy biegłego lub tłumacza oraz usuwa jego kartę z wykazu:

1) z chwilą zwolnienia z funkcji,

2) w razie śmierci,

3) z upływem okresu ustanowienia biegłego, chyba że nastąpiło ponowne ustanowienie.

3. Listy biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych są dostępne dla zainteresowanych w sekretariatach sądowych. W szczególności listy te udostępnia się stronom, uczestnikom postępowania oraz organom prowadzącym postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych i sądom wojskowym.

§ 9.

W styczniu każdego roku prezes podaje do wiadomości sądom rejonowym w okręgu sądu okręgowego oraz Ministerstwu Sprawiedliwości listy biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, a także zawiadamia niezwłocznie o każdej zmianie listy oraz o wszczęciu wobec tych osób postępowania karnego albo o ubezwłasnowolnienie.

§ 10.

Wykazy biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych prowadzi się według ustalonych wzorów.

§ 11.

Biegłemu i tłumaczowi przysługuje za wykonanie czynności wynagrodzenie w wysokości określonej odrębnymi przepisami.

Rozdział 2
Biegli sądowi

§ 12.

1. Biegłym może być ustanowiona osoba, która:

1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,

2) ukończyła 25 lat życia,

3) posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona,

4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego,

5) wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym.

2. Posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane dokumentami lub innymi dowodami. Ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało dostatecznie wykazane, należy do prezesa.

§ 13.

W razie potrzeby ustanowienia biegłego, prezes może w szczególności zwrócić się do właściwych stowarzyszeń lub organizacji zawodowych, przedsiębiorstw państwowych, instytucji, szkół wyższych oraz urzędów państwowych o wskazanie osób posiadających teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności.

§ 14.

Ustanowienie biegłym uprawnia po złożeniu przyrzeczenia do wydawania opinii na zlecenie sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych w zakresie tej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności, dla której ustanowienie nastąpiło. Biegły wydając opinię używa tytułu biegłego sądowego z oznaczeniem specjalności oraz sądu okręgowego, przy którym został ustanowiony.

§ 15.

1. Biegły jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić prezesa o:

1) każdej zmianie swego adresu,

2) zamierzonej przerwie w wykonywaniu czynności przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

2. Jeżeli okoliczności wymienione w ust. 1 powstaną w czasie wykonywania przez biegłego czynności zleconej przez organ, o którym mowa w § 5 ust. 1, biegły zawiadamia o nich ten organ; w odniesieniu do okoliczności wymienionych w ust. 1 pkt 2 zawiadomienia należy dokonać także wówczas, gdy przerwa nie przekracza 3 miesięcy.

§ 16.

Prezes sprawuje nadzór nad biegłymi na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Rozdział 3
Tłumacze przysięgli

§ 17.

Tłumaczem języka obcego może być ustanowiona osoba, która:

1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,

2) ukończyła 25 lat życia,

3) wykaże odpowiednią znajomość języka polskiego i języka obcego, dla którego ma być ustanowiona tłumaczem, oraz umiejętność tłumaczenia,

4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków tłumacza,

5) ukończyła wyższe studia magisterskie,

6) wyrazi zgodę na pełnienie funkcji tłumacza.

§ 18.

1. Znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia powinna być wykazana dyplomem ukończenia i uzyskaniem tytułu zawodowego magistra odpowiednich dla danego języka wyższych studiów filologicznych lub studiów w zakresie lingwistyki stosowanej.

2. Znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia może być za zgodą Ministra Sprawiedliwości wykazana również dyplomem lub świadectwem innym niż wymienione w ust. 1 albo stwierdzona w inny sposób.

3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do wykazania znajomości języka polskiego.

§ 19.

W razie potrzeby ustanowienia tłumacza, prezes może w szczególności zwrócić się o wskazanie kandydata do odpowiedniej szkoły wyższej lub Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich, a w zakresie języka migowego - do Polskiego Związku Głuchych.

§ 20.

1. Tłumacz po ustanowieniu składa wzór swego podpisu oraz odcisk swojej pieczęci na założonej dla niego karcie wykazu tłumaczy przysięgłych.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie zmiany wzoru podpisu lub pieczęci tłumacza.

§ 21.

Tłumacz przysięgły uprawniony jest do:

1) sporządzania i poświadczania tłumaczeń na język polski z języka obcego, na ten język z języka polskiego oraz z języka obcego na inny język obcy w zakresie ustanowienia, a także do sprawdzania i poświadczania tłumaczeń z tego zakresu sporządzonych przez inne osoby,

2) sporządzania poświadczonych odpisów pism w języku, dla którego został ustanowiony, a także do sprawdzania i poświadczania odpisów pism z tego zakresu, sporządzonych przez inne osoby,

3) dokonywania tłumaczeń ustnych,

4) używania przy pełnieniu czynności tytułu tłumacza przysięgłego z oznaczeniem języka, dla którego został ustanowiony.

§ 22.

1. Przy poświadczaniu tłumaczeń oraz poświadczaniu odpisów pism sporządzonych w języku obcym tłumacz używa swojej pieczęci.

2. Pieczęć zamawia w Mennicy Państwowej prezes na koszt tłumacza.

3. Tłumacz występując ponownie o zamówienie pieczęci powinien uzasadnić powody tego zamówienia i zwrócić dotychczasową pieczęć.

§ 23.

1. Tłumacz prowadzi repertorium według ustalonego wzoru, w którym odnotowuje czynności określone w § 21 pkt 1 i 2.

2. Repertorium powinno być oprawione i składać się z ponumerowanych kart, których liczbę poświadcza prezes. Numerację pozycji repertorium prowadzi się odrębnie dla każdego roku kalendarzowego.

§ 24.

1. Na wszystkich poświadczonych tłumaczeniach oraz poświadczonych odpisach pism sporządzonych w języku obcym, które wydaje tłumacz, wymienia się pozycję, pod którą tłumaczenie lub odpis pisma sporządzonego w języku obcym odnotowane są w repertorium, oraz podaje się wysokość pobranego wynagrodzenia. Na sporządzonych tłumaczeniach i odpisach pism należy stwierdzić, czy sporządzono je z oryginału, czy też z tłumaczenia lub odpisu oraz czy tłumaczenie lub odpis jest poświadczony i przez kogo.

2. Jeżeli pismo, które zostało przetłumaczone lub którego odpis sporządzono, zawiera cechy nasuwające wątpliwości co do rzeczywistej jego treści, należy uczynić o tym wzmiankę na tłumaczeniu lub odpisie pisma, które wydaje tłumacz.

§ 25.

1. Tłumacz jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić prezesa o:

1) każdej zmianie adresu swego biura w obrębie wyznaczonej mu siedziby,

2) zamierzonej przerwie w wykonywaniu czynności przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

2. Przepis § 15 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

§ 26.

Tłumacz, który został zwolniony, wydaje prezesowi pieczęć i repertorium. W razie śmierci tłumacza obowiązek ten ciąży na osobach, w których posiadaniu pieczęć i repertorium się znajduje.

§ 27.

Prezes lub upoważniony przez niego pracownik sądowy przeprowadza co najmniej raz w roku kontrolę działalności tłumacza. O przeprowadzonej kontroli czyni się wzmiankę w repertorium.

§ 28.

Prezes lub upoważniony przez niego pracownik sądowy mają prawo do:

1) sprawdzania jakości tłumaczeń za pośrednictwem znawców danego języka,

2) wglądu do akt i ksiąg tłumacza,

3) żądania wyjaśnień od tłumacza w sprawach pełnionej przez niego funkcji.

§ 29.

1. Tłumaczem języka migowego może być osoba, która ukończyła 21 lat życia oraz posiada świadectwo kwalifikowanego tłumacza II stopnia lub tytuł eksperta tego języka, wydane przez Polski Związek Głuchych.

2. Do tłumaczy języka migowego nie stosuje się przepisów § 1 ust. 3, § 17 pkt 2, 3 i 5, § 18, § 20, § 21 pkt 1, 2 i 4 oraz § 22-28.

Rozdział 4
Przepisy przejściowe i końcowe

§ 30.

Biegli i tłumacze ustanowieni na podstawie przepisów dotychczasowych stają się biegłymi i tłumaczami w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, z tym, że biegli pełnią swe czynności do końca okresu, na który zostali ustanowieni.

§ 31.

Tracą moc:

1) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 1959 r. o biegłych sądowych (Dz. U. Nr 57, poz. 345),

2) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1968 r. w sprawie tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 35, poz. 244).

§ 32.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.


 

Zapraszamy, czekamy na Ciebie
linguaforum






 

 
  sos tlumaczenia  
niemieckitlumaczenie
.:płatnośc :.