-
Biuro
tłumaczeń
Warszawa, Polska, cały świat !
Biuro tłumaczeń LinguaForum proponuje
profesjonalne tłumaczenia z języka i na język białoruski.
Zapraszamy do
skontaktowania się
z naszym konsultantem w celu darmowej wyceny
materiałów do przetłumaczenia.
Tłumaczenia pisemne
przysięgłe z języka BIAŁORUSKIEGO i na język BIAŁORUSKI
Tłumaczenia przysięgłe w naszym biurze wykonywane są jedynie
przez doświadczonych i uprawionych do tego przez Ministra
Sprawiedliwości tłumaczy przysięgłych języka BIAŁORUSKIEGO.
Każdy przetłumaczony dokument opatrzony jest pieczęcią imienną
tłumacza oraz zawiera niezbędne oświadczenie o zgodności
tłumaczenia z oryginałem. Zlecenia tłumaczeń przysięgłych
rozliczane są według strony rozliczeniowej 1125 znaków ze
spacją. Darmową wycenę tłumaczenia przysięgłego mogą Państwo
otrzymać
tutaj.
Tłumaczenia pisemne
zwykłe z języka i na język BIAŁORUSKI
Biuro tłumaczeń linguaforum
tłumaczy również dokumenty zwykłe, które nie wymagają
uwierzytelnienia, takie np. jak korespondencja, strony www,
prezentacje firmy, materiały reklamowe, artykuły prasowe,
dokumentacje techniczne, ścieżki dialogowe, filmy reklamowe i
fabularne, oraz wszelkie inne dokumenty. W przypadku tłumaczeń
nieprzysięgłych rozliczamy zlecenia według strony rozliczeniowej
1600 znaków ze spacjami. Zapewniamy najwyższej jakości
tłumaczenie. Darmową wycenę tłumaczenia zwykłego nieprzysięgłego
mogą Państwo otrzymać tutaj.
Tłumaczenia ustne
przysięgłe z języka BIAŁORUSKIEGO i na język BIAŁORUSKI
Nasze Biuro realizuje także
zlecenia na tłumaczenia przysięgłe ustne języka BIAŁORUSKIEGO.
Obecność tłumacza przysięgłego wymagana jest m.in. podczas
zawierania umów notarialnych, których stroną jest osoba
obcojęzyczna, spraw sądowych z udziałem obcokrajowców,
podpisywania umów międzynarodowych lub podczas ślubu cywilnego.
Tłumaczenia ustne przysięgłe rozliczane są godzinowo a jako
podstawową jednostkę obliczeniową w tego rodzaju tłumaczeniach
przyjmuje się blok trwający trzy godziny. Szczegółowe informacje
dot. cen za usługi tłumaczy przysięgłych znajdą Państwo
tutaj.
Tłumaczenia ustne zwykłe
z języka BIAŁORUSKIEGO
i na język BIAŁORUSKI
Z tłumaczeń ustnych
zwykłych
korzysta się na konferencjach międzynarodowych, w firmach z
kapitałem zagranicznym oraz na wszelkiego rodzaju spotkaniach z
udziałem obcokrajowców. Tłumaczenia ustne dzielą się na
tłumaczenia konsekutywne, tłumaczenia symultaniczne, tłumaczenia
szeptane oraz tłumaczenia de liaison („zdanie po zdaniu”). Biuro
tłumaczeń linguaforum odpowiedni rodzaj tłumaczenia dobiera po
uwzględnieniu charakteru spotkania, indywidualnych potrzeb
klienta i danej sytuacji. Podstawową jednostką obliczeniową w
tłumaczeniach ustnych jest blok trwający trzy godziny. Darmowa
wycena tutaj.
Usługi dodatkowe
Zaistniej na rynku BIAŁORUSKIM
Dla firm, małych przedsiębiorstw i wszystkich tych, którzy chcą
zaistnieć na rynku międzynarodowym oferujemy różne tanie i
skuteczne rozwiązania lingwistyczno-marketingowe. Szeroki
wachlarz usług obejmuje m.in. dodawanie informacji handlowych do
obcojęzycznych spisów branżowych, przygotowanie wizytówki lub
strony internetowej w wybranych językach, stworzenie bazy
potencjalnych zagranicznych klientów, nawiązanie współpracy z
Izbą Handlową danego kraju, prowadzenie korespondencji handlowej
itp.
Skorzystaj z bezpłatnej
wyceny - bez opłat wycenimy dokumenty do tłumaczenia, korekty
lub weryfikacji, doradzimy też najkorzystniejszą ścieżkę
postępowania przy realizacji skomplikowanych zleceń.
Poniżej przedstawiamy kilka informacji
związanych z językiem białoruskim.
Język białoruski
(беларуская мова) – należy do grupy
języków
wschodniosłowiańskich. Liczba osób
posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.
Historia
Okresy w historii języka białoruskiego:
-
Staroruski,
ogólnoruski (X-XIV
w.)
-
Język starobiałoruski
(XIV-XVIII
w.)
-
formowanie języka białoruskiego (XV
w.)
-
złoty wiek, język państwowy w
Wielkim Księstwie Litewskim (XVI
w.)
-
stopniowy upadek (XVIIIw.)
-
domowy język wieśniaków, w folklorze (XVIII
w.)
-
Nowy (współczesny) język białoruski
-
formowanie (XIX w.)
-
rozwój języka (XX w.)
Formowanie się
języka białoruskiego zaczęło się w
XII wieku.
W XIII wieku
język białoruski (język
starobiałoruski) stał się językiem
państwowym
Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Jednym z pierwszych zabytków pisemnych w języku starobiałoruskim
stał się Kronikarz Wielkich Książąt Litewskich (koniec XIV
wieku). Pierwsza drukowana książka w języku białoruskim -
Psałterz - wydana została przez
Franciszka Skarynę
w 1517
roku. Skaryna, wydając w latach 1517-1519 księgi Starego
Testamentu po starobiałorusku, dokonał również drugiego na
świecie tłumaczenia Biblii na język niekanoniczny. W
XVI wieku
jedna z pierwszych kodyfikacji prawa w Europie - tzw.
statuty litewskie
(1522,
1566,
1588)
- pisane były po starobiałorusku. Język ten był też językiem
dyplomacji Wielkiego Księstwa Litewskiego, używanym w kontaktach
z Rosją
i Polską. Koniec XVI wieku - pojawienie się pierwszej gramatyki
języka białoruskiego (1596
- L. Zizanija,
1619 -
M. Smatrycki).
Po zawarciu unii
lubelskiej (1569)
zaczęła się ekspansja języka polskiego na ziemie WKL. Wskutek
tego w 1697
roku język białoruski jako język urzędowy WKL zastąpiony został
oficjalnie przez
język polski.
Od
XVIII wieku
do połowy XIX
wieku - to okres upadku języka
białoruskiego. Liczne wojny doprowadziły do katastrofalnego
zmniejszenia się ludności białoruskiej w XVIII wieku, a w 1795
roku wskutek upadku Rzeczypospolitej Obojga Narodów ziemie
białoruskie włączone były do Rosji. Język białoruski był
zakazany w Imperium Rosyjskim, a jego użytkownicy prześladowani.
Odrodzenie nastąpiło dopiero w połowie XIX wieku dzięki
twórczości Jana
Barščeŭskaha,
Władysława Syrokomli,
Wincenta
Dunina-Marcinkiewicza,
Franciszka Bahuszewicza,
Adama Hurynowicza i innych pisarzy i poetów. W roku
1918
uzyskał status
języka państwowego
Białoruskiej Republiki
Ludowej, później
Białoruskiej
Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
Do lat 40. oprócz języka białoruskiego na Białorusi językami
urzędowymi były również
język rosyjski,
jidysz i polski. Do rozwoju i
dalszego kształtowania się języka literackiego przyczynili się
wybitni poeci i pisarze białoruscy początku XX wieku
Janka Kupała,
Jakub Kołas,
Maksim
Bahdanovič,
Maksim Harecki,
Vacłaŭ Łastoŭski,
Jazep Losik,
Źmitrok Biadula,
Kuźma Čorny
i wielu innych.
Koniec lat 20.
- lata 30. - okres represji
stalinizmu.
Zaczęła się ostra walka z tzw. "nacdemami"
(nacjonał-demokratyzmem) na Białorusi. Praktycznie całość
inteligencji białoruskiej uległa zniszczeniu.
Zmiany na
lepsze zaszły dopiero w końcowym okresie
pierejstrojki.
W 1991
roku weszła nowa ustawa o językach na Białorusi. Język
białoruski został jedynym językiem państwowym. Jednak ta norma
prawna uległa zmianie w
1995
wskutek polityki elit rządzących na Białorusi od
1994
roku. Obecnie język białoruski jest powoli zastępowany
językiem rosyjskim
(chociaż formalnie na Białorusi obowiązują dwa języki). Język
białoruski jest także używany w
Polsce (na
Podlasiu)
i wśród emigrantów białoruskich w
Kanadzie.
Znaczna część białoruskiego społeczeństwa w codziennych
kontaktach posługuje się tzw.
trasianką
(kreolem
języka rosyjskiego i białoruskiego). W trasiance dominuje
rosyjska leksyka. Fonetycznie jest bliższa białoruskiemu. Ilość
cech białoruskich czy rosyjskich jest sprawą indywidualną
każdego użytkownika, gdyż nie posiada ona żadnych norm.
Białoruski
język literacki
powstał jeszcze w
XIV wieku,
natomiast okres upadku (XVIII- połowa XIX) spowodował odejście
od wczesnych tradycji piśmiennictwa i kształtowanie nowego
języka literackiego na przełomie
XVIII-XIX wieku.
Do rozwoju nowego języka literackiego przyczynili się pisarze
XVIII-wieczne K.Maroszewski, M.Korycki, w XIX wieku - J.Czeczot,
W.Syrokomla, F. Dunin-Marcinkiewicz, F.Bohuszewicz i inni. Nad
opracowaniem norm nowożytnego języka literackiego pracował
Bronisław
Taraszkiewicz. W 1918 r. wydał
pierwszą gramatykę noweczesnego języka białoruskiego. Język
białoruski w XIX w.(po upadku powstania styczniowego) zaczęto
zapisywać w
alfabecie łacińskim, ze względu na
zakaz drukowania w języku białoruskim. Dopiero później
zastąpiony został
cyrylicą
(dyskusja na łamach gazety "Naša niva" w 1916 roku). Język
białoruski był zapisywany także przy pomocy pisma arabskiego
(tzw. al-kitaby)
przez Tatarów litewskich. Zostali oni osiedleni na terenach
Podlasia w celu ochrony ziem granicznych przed najazdami
Krzyżaków.
Dialekty
Wyróżnia się 2
dialekty:
-
północno-wschodnie
-
południowo-zachodnie
Pomiędzy nimi znajduje się pasmo dialektów
przejściowych.
Alfabet
Do zapisu
języka białoruskiego stosowano dwa
alfabety:
cyrylicę
lub alfabet
łaciński - tzw.
łacinkę białoruską.
Ciekawostką jest, że
Tatarzy
żyjący w Białorusi stosowali do zapisu tego języka
alfabet arabski
Obecnie język ten zapisywany jest niemal wyłącznie za pomocą
cyrylicy.
|
Białoruski Alfabet
|
|
Litera
|
Wymowa
|
|
А
а
|
a
|
|
Б
б
|
b
|
|
В
в
|
w
|
|
Г
г
|
dźwięczne h; w wyrazach pochodzenia obcego
g
|
|
Д
д
|
d
(zawsze twarde)
|
|
Е
е
|
na
początku słowa, po samogłosce, po miękkim znaku i po
apostrofie je; po spółgłosce e +
zmiękczenie poprzedniej spółgłoski (ie)
|
|
Ё
ё
|
na
początku słowa, po samogłosce, po miękkim znaku i po
apostrofie jo; po spółgłosce o +
zmiękczenie poprzedniej spółgłoski (io)
|
|
Ж
ж
|
ż
(głoska stwardniała)
|
|
З
з
|
z;
w wersji miękkiej (przed: я, е, ё, ю, ь, і), dźwięk
wymawiany jak coś pomiędzy z a ź
|
|
І
і
|
i;
po miękkim znaku i po apostrofie ji
|
|
Й
й
|
j
|
|
К
к
|
k
|
|
Л
л
|
sceniczne ł; w wersji miękkiej (przed: я, е,
ё, ю, ь, і), jak polskie miękkie l
|
|
М
м
|
m
|
|
Н
н
|
n;
w wersji miękkiej (przed: я, е, ё, ю, ь, і), jak
ń
|
|
О
о
|
o
|
|
П
п
|
p
|
|
Р
р
|
r
(głoska stwardniała)
|
|
С
с
|
s;
w wersji miękkiej (przed: я, е, ё, ю, ь, і), dźwięk
wymawiany jak coś pomiędzy s a ś
|
|
Т
т
|
t
(zawsze twarde)
|
|
У
у
|
u
|
|
Ў
ў
|
ł
|
|
Ф
ф
|
f
|
|
Х
х
|
h
|
|
Ц
ц
|
c;
w wersji miękkiej (przed: я, е, ё, ю, ь, і), dźwięk
wymawiany jak coś pomiędzy c a ć
|
|
Ч
ч
|
cz
(głoska stwardniała)
|
|
Ш
ш
|
sz
(głoska stwardniała)
|
|
Ы
ы
|
y
|
|
Ь
ь
|
zmiękcza poprzedzającą go spółgłoskę
|
|
Э
э
|
e
|
|
Ю
ю
|
na
początku słowa, po samogłosce, po miękkim znaku i po
apostrofie ju; po spółgłosce u +
zmiękczenie poprzedniej spółgłoski (iu)
|
|
Я
я
|
na
początku słowa, po samogłosce, po miękkim znaku i po
apostrofie ja; po spółgłosce a +
zmiękczenie poprzedniej spółgłoski (ia)
|
|
’
|
pomijany w czytaniu
|
|
Dwuznaki
|
|
|
Дз
дз
|
dz;
w wersji miękkiej (przed: я, е, ё, ю, ь, і), dźwięk
wymawiany jak coś pomiędzy dz a dź
|
|
Дж
дж
|
dż
(głoska stwardniała)
|
Akanie
jest uwzględnione w pisowni, np. карова (karowa - krowa),
Лукашэнка (Łukaszenka).
Transkrypcja
Odpowiedniki
liter przy
transkrypcji są podane w powyższej
tabelce. Litery, przy których istnieją dodatkowe reguły są
oznaczone gwiazdką.
|
Transkrypcja Białoruskiego
|
|
Litera
|
Transkrypcja
|
|
А
а
|
a
|
|
Б
б
|
b
|
|
В
в
|
w
|
|
Г
г
|
h
|
|
Д
д
|
d
|
|
Е
е
|
je,
ie, e *
|
|
Ё
ё
|
jo,
io, o *
|
|
Ж
ж
|
ż
|
|
З
з
|
z
|
|
І
і
|
i
|
|
Й
й
|
j
|
|
К
к
|
k
|
|
Л
л
|
ł,
l *
|
|
М
м
|
m
|
|
Н
н
|
n
|
|
О
о
|
o
|
|
П
п
|
p
|
|
Р
р
|
r
|
|
С
с
|
s
|
|
Т
т
|
t
|
|
У
у
|
u
|
|
Ў
ў
|
ŭ*
|
|
Ф
ф
|
f
|
|
Х
х
|
c
|
|
Ц
ц
|
c
|
|
Ч
ч
|
cz
|
|
Ш
ш
|
sz
|
|
Ы
ы
|
y
|
|
Ь
ь
|
pomija
się, ‘ *
|
|
Э
э
|
e
|
|
Ю
ю
|
ju,
iu, u *
|
|
Я
я
|
ja,
ia, a *
|
|
’
|
pomija
się
|
Literę л oddaje się
-
przez l przed ь, і, е, я, ё, ю, np. зельле - zielle, пяклі -
piakli;
-
przez ł w innych sytuacjach, np. гарэлка - harełka.
Litery е, ë, ю, я oddaje się
-
przez je, jo, ju, ja na początku wyrazów, po samogłoskach
oraz ь i ', np. ем - jem, сям'ёю - siamjoju;
-
przez e, o, u, a po л np. сьлёз - śloz;
-
przez ie, io, iu, ia po innych spółgłoskach, np. цёпла -
ciopła.
Literę Ў oddaje się przez ŭ dla potrzeb
bibliotecznych, a przez u dla potrzeb wydawniczych, np. слоўnik
- słoŭnik/słounik, воўк - woŭk/wouk.
Literę ь
-
pomija się po л, np. соль - sol;
-
oddaje się przez znak zmiękczenia (´, nie apostrof ') w
innych sytuacjach, np. дзень - dzień, ехаць - jechać.
Charakterystyczne cechy
-
Akcentowane samogłoski o, y oraz e,
i w wyrazach rodzimych otrzymują
spółgłoskę protetyczną в
w nagłosie lub na początku zgłoski, np. вoбpaз, вyж,
вocпa, нaвyкa, нaвoддaл
-
Nagłosowe e otrzymuję w białoruskim protetyczne г,
np.: гэты, zaś i protezę й, np.: іскра
(czyt. j'iskra), iгpaны (j'ihrany).
-
Występuje opozycja między bezdźwięcznym х i
dźwięcznym, szczelinowym г (jak w wyrazie Bohdan).
-
Występowanie alternacji л
vs. ў, np. дaў - дaлa, yзяў -
yзялa, zob. wałczenie
-
Występowanie alternacji в vs. ў przed
spółgłoskami np. галава - галоўка, размаўляць
-
Spółgłoski ч, ж, ш, дж, р,
д, т są zawsze twarde
-
Zanik grupy дл np. еў (jadł), пайшоў
(poszedł) (cecha wspólna wszystkich
języków wschodnio- i południowosłowiańskich). Wyjątek
stanowią zapożyczenia z języka polskiego np. ядловец
-
Dziekanie i ciekanie czyli wymowa miekkiego дз'
zamiast miękkiego д' (сад - у садзе, дзень, вада - аб
вадзе), i miękkiego ц' zamiast miękkiego т'
(дакумент - аб дакуменце, цвёрды)
-
Występowanie długich spółgłosek л, н, дз,
с, ш, ж, ч, ц (np.
цвіллю, пытанне, разводззе, рознагалоссе, мышшу, збожжа,
ноччу, смецце) w pozycji między samogłoskami
-
Akanie
i jakanie
-
Akcent swobodny i ruchomy np. горад - гарады,
дом - дамы
-
Dwie koniugacje - I, II. Istnieje także kilka czasowników o
odmianie mieszanej np.: бегчы, есці, даць.
-
Czasowniki I koniugacji w 3.os. liczby pojedynczej czasu
teraźniejszego nie mają końcowego t: ён(яна) чытае,
ён(яна) піша (w odróżnieniu od rosyjskiego).
-
Brak n w nagłosie form przypadków zależnych zaimka
3.os.: з ім, з ёй(ёю), аб ім, аб ёй.
-
Przymiotniki, liczebniki porządkowe, imiesłowy
przymiotnikowe rodzaju męskiego, w odróżnieniu od
rosyjskiego i ukraińskiego, nie mają w końcówce mianownika
spółgłoski -j. np.: вясёлы, вялікі, першы, дзевяты,
напісаны.
- 3
deklinacje:
-
I - rzeczowniki rodzaju męskiego i nijakiego (zakończone
na -а, -е, -о, -ё) np.: герой, мастак, воблака, сэрца,
поле, жніво, жыццё.
-
II - rzeczowniki rodzaju żeńskiego i zakończone na -а,
-я np.: казка, мяжа, просьба.
-
III - rzeczowniki rodzaju żeńskiego z miękka
spółgłoskową końcówką, z zakończeniem na spółgłoski
syczące, na р i z zerową końcówką np.: баль,
рунь, мясцовасць, сувязь, ноч, мыш.
-
Istnieją też rzeczowniki o odmianie mieszanej. Zaliczają
się do niej rzeczowniki:
-
rodzaju nijakiego zakończone na -мя (імя, племя,
стрэмя)
-
rodzaju nijakiego oznaczające małe istoty np.:
дзіця(ё), кураня(ё), шчаня(ё), птушаня(ё)
-
rodzaju męskiego zakończone na -ін (-ын), -анін
(-янін), -а (-я) np.: грамадзянін, селянін, мужчына,
дзядзька.
-
rzeczowniki pejoratywne, oznaczające osoby płci
męskiej np.: злюка, гарэза, непаседа Te same
rzeczowniki, oznaczające osoby płci żeńskiej,
odmieniają się według II deklinacji. Por. D -
непаседы (r. m. i ż), C - непаседу (r.m.), -
непаседзе(r.ż); N - непаседам (r.m.),
непаседай(r.ż.); Ms. - непаседу (r.m.), непседзе
(r.ż.).
-
Istnieje grupa rzeczowników nieodmiennych. Są to słowa
zapożyczone z języków obcych (z francuskiego,
angielskiego itd.).
źrodło:http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99zyk_bia%C5%82oruski
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA
SPRAWIEDLIWOŚCI
w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych
z dnia 8 czerwca 1987 r.
(tekst jednolity)
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
1. Biegłych sądowych i
tłumaczy przysięgłych, zwanych dalej "biegłymi" i "tłumaczami",
ustanawia przy sądzie okręgowym prezes tego sądu, zwany dalej
"prezesem".
2. Biegłych ustanawia się
na okres 5 lat; okres ustanowienia upływa z końcem roku
kalendarzowego.
3. Prezes ustanawiając
tłumacza wyznacza również jego siedzibę.
§ 2.
1. Biegłych ustanawia się
dla poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a
także innych umiejętności.
2. Tłumaczy ustanawia się
dla poszczególnych języków obcych oraz dla języka migowego.
§ 3.
Ustanowienie biegłym lub
tłumaczem osoby zatrudnionej wymaga zasięgnięcia opinii zakładu
pracy zatrudniającego tę osobę.
§ 4.
Biegły i tłumacz przed
objęciem funkcji składa wobec prezesa przyrzeczenie według
następującej roty: "świadomy znaczenia mych słów i
odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że
powierzone mi obowiązki (biegłego sądowego, tłumacza
przysięgłego) wykonywać będę z całą sumiennością i
bezstronnością".
§ 5.
1. Biegły lub tłumacz nie
może odmówić wykonania należących do jego obowiązków czynności w
okręgu sądu okręgowego, przy którym został ustanowiony,
zleconych przez sąd lub organ prowadzący postępowanie
przygotowawcze w sprawach karnych, z wyjątkiem wypadków
określonych w przepisach regulujących postępowanie przed tymi
organami.
2. W wypadkach innych niż
wymienione w ust. 1 tłumacz może odmówić wykonania czynności
należących do zakresu jego obowiązków tylko z ważnych przyczyn.
§ 6.
1. Prezes zwalnia z
funkcji biegłego lub tłumacza:
1) na jego prośbę,
2) jeżeli biegły lub
tłumacz utracił warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy
zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie
odpowiadał i nadal im nie odpowiada.
2. Prezes może zwolnić z
funkcji biegłego lub tłumacza z ważnych powodów, w szczególności
jeżeli nienależycie wykonuje on swoje czynności.
3. W wypadkach, o których
mowa w ust. 1 pkt 2 lub w ust. 2, prezes jest obowiązany
wysłuchać biegłego lub tłumacza, chyba że jest to niemożliwe.
§ 7.
O ustanowieniu biegłym lub
tłumaczem osoby zatrudnionej oraz zwolnieniu z tej funkcji
prezes zawiadamia zakład pracy.
§ 8.
1. Prezes prowadzi listy
biegłych sądowych - według poszczególnych gałęzi nauki,
techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności, i
listy tłumaczy przysięgłych - według języków, dla których
zostali ustanowieni. Prezes prowadzi również wykazy biegłych
sądowych i wykazy tłumaczy przysięgłych na kartach założonych
dla każdego biegłego lub tłumacza; w listach i wykazach podaje
się adres biegłego i termin, do którego został ustanowiony, oraz
adres biura tłumacza, a także inne dane dotyczące specjalizacji.
2. Prezes skreśla z listy
biegłego lub tłumacza oraz usuwa jego kartę z wykazu:
1) z chwilą zwolnienia z
funkcji,
2) w razie śmierci,
3) z upływem okresu
ustanowienia biegłego, chyba że nastąpiło ponowne ustanowienie.
3. Listy biegłych sądowych
i tłumaczy przysięgłych są dostępne dla zainteresowanych w
sekretariatach sądowych. W szczególności listy te udostępnia się
stronom, uczestnikom postępowania oraz organom prowadzącym
postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych i sądom
wojskowym.
§ 9.
W styczniu każdego roku
prezes podaje do wiadomości sądom rejonowym w okręgu sądu
okręgowego oraz Ministerstwu Sprawiedliwości listy biegłych
sądowych i tłumaczy przysięgłych, a także zawiadamia
niezwłocznie o każdej zmianie listy oraz o wszczęciu wobec tych
osób postępowania karnego albo o ubezwłasnowolnienie.
§ 10.
Wykazy biegłych sądowych i
tłumaczy przysięgłych prowadzi się według ustalonych wzorów.
§ 11.
Biegłemu i tłumaczowi
przysługuje za wykonanie czynności wynagrodzenie w wysokości
określonej odrębnymi przepisami.
Rozdział 2
Biegli sądowi
§ 12.
1. Biegłym może być
ustanowiona osoba, która:
1) korzysta z pełni praw
cywilnych i obywatelskich,
2) ukończyła 25 lat życia,
3) posiada teoretyczne i
praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki,
sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być
ustanowiona,
4) daje rękojmię
należytego wykonywania obowiązków biegłego,
5) wyrazi zgodę na
ustanowienie jej biegłym.
2. Posiadanie wiadomości
specjalnych powinno być wykazane dokumentami lub innymi
dowodami. Ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało
dostatecznie wykazane, należy do prezesa.
§ 13.
W razie potrzeby
ustanowienia biegłego, prezes może w szczególności zwrócić się
do właściwych stowarzyszeń lub organizacji zawodowych,
przedsiębiorstw państwowych, instytucji, szkół wyższych oraz
urzędów państwowych o wskazanie osób posiadających teoretyczne i
praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki,
sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności.
§ 14.
Ustanowienie biegłym
uprawnia po złożeniu przyrzeczenia do wydawania opinii na
zlecenie sądu lub organu prowadzącego postępowanie
przygotowawcze w sprawach karnych w zakresie tej gałęzi nauki,
techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności, dla
której ustanowienie nastąpiło. Biegły wydając opinię używa
tytułu biegłego sądowego z oznaczeniem specjalności oraz sądu
okręgowego, przy którym został ustanowiony.
§ 15.
1. Biegły jest obowiązany
niezwłocznie zawiadomić prezesa o:
1) każdej zmianie swego
adresu,
2) zamierzonej przerwie w
wykonywaniu czynności przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
2. Jeżeli okoliczności
wymienione w ust. 1 powstaną w czasie wykonywania przez biegłego
czynności zleconej przez organ, o którym mowa w § 5 ust. 1,
biegły zawiadamia o nich ten organ; w odniesieniu do
okoliczności wymienionych w ust. 1 pkt 2 zawiadomienia należy
dokonać także wówczas, gdy przerwa nie przekracza 3 miesięcy.
§ 16.
Prezes sprawuje nadzór nad
biegłymi na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Rozdział 3
Tłumacze przysięgli
§ 17.
Tłumaczem języka obcego
może być ustanowiona osoba, która:
1) korzysta z pełni praw
cywilnych i obywatelskich,
2) ukończyła 25 lat życia,
3) wykaże odpowiednią
znajomość języka polskiego i języka obcego, dla którego ma być
ustanowiona tłumaczem, oraz umiejętność tłumaczenia,
4) daje rękojmię
należytego wykonywania obowiązków tłumacza,
5) ukończyła wyższe studia
magisterskie,
6) wyrazi zgodę na
pełnienie funkcji tłumacza.
§ 18.
1. Znajomość języka obcego
oraz umiejętność tłumaczenia powinna być wykazana dyplomem
ukończenia i uzyskaniem tytułu zawodowego magistra odpowiednich
dla danego języka wyższych studiów filologicznych lub studiów w
zakresie lingwistyki stosowanej.
2.
Znajomość języka obcego oraz umiejętność
tłumaczenia
może być za zgodą Ministra Sprawiedliwości wykazana również
dyplomem lub świadectwem innym niż wymienione w ust. 1 albo
stwierdzona w inny sposób.
3. Przepis ust. 2 stosuje
się odpowiednio do wykazania znajomości języka polskiego.
§ 19.
W razie potrzeby
ustanowienia tłumacza, prezes może w szczególności zwrócić się o
wskazanie kandydata do odpowiedniej szkoły wyższej lub
Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich, a w zakresie języka migowego -
do Polskiego Związku Głuchych.
§ 20.
1. Tłumacz po ustanowieniu
składa wzór swego podpisu oraz odcisk swojej pieczęci na
założonej dla niego karcie wykazu tłumaczy przysięgłych.
2. Przepis ust. 1 stosuje
się odpowiednio w razie zmiany wzoru podpisu lub pieczęci
tłumacza.
§ 21.
Tłumacz przysięgły
uprawniony jest do:
1) sporządzania i
poświadczania tłumaczeń na język polski z języka obcego, na ten
język z języka polskiego oraz z języka obcego na inny język obcy
w zakresie ustanowienia, a także do sprawdzania i poświadczania
tłumaczeń z tego zakresu sporządzonych przez inne osoby,
2) sporządzania
poświadczonych odpisów pism w języku, dla którego został
ustanowiony, a także do sprawdzania i poświadczania odpisów pism
z tego zakresu, sporządzonych przez inne osoby,
3) dokonywania tłumaczeń
ustnych,
4)
używania przy pełnieniu czynności tytułu
tłumacza przysięgłego
z oznaczeniem języka, dla którego został ustanowiony.
§ 22.
1. Przy poświadczaniu
tłumaczeń oraz poświadczaniu odpisów pism sporządzonych w języku
obcym tłumacz używa swojej pieczęci.
2. Pieczęć zamawia w
Mennicy Państwowej prezes na koszt tłumacza.
3. Tłumacz występując
ponownie o zamówienie pieczęci powinien uzasadnić powody tego
zamówienia i zwrócić dotychczasową pieczęć.
§ 23.
1. Tłumacz prowadzi
repertorium według ustalonego wzoru, w którym odnotowuje
czynności określone w § 21 pkt 1 i 2.
2. Repertorium powinno być
oprawione i składać się z ponumerowanych kart, których liczbę
poświadcza prezes. Numerację pozycji repertorium prowadzi się
odrębnie dla każdego roku kalendarzowego.
§ 24.
1. Na wszystkich
poświadczonych tłumaczeniach oraz poświadczonych odpisach pism
sporządzonych w języku obcym, które wydaje tłumacz, wymienia się
pozycję, pod którą tłumaczenie lub odpis pisma sporządzonego w
języku obcym odnotowane są w repertorium, oraz podaje się
wysokość pobranego wynagrodzenia. Na sporządzonych tłumaczeniach
i odpisach pism należy stwierdzić, czy sporządzono je z
oryginału, czy też z tłumaczenia lub odpisu oraz czy tłumaczenie
lub odpis jest poświadczony i przez kogo.
2. Jeżeli pismo, które
zostało przetłumaczone lub którego odpis sporządzono, zawiera
cechy nasuwające wątpliwości co do rzeczywistej jego treści,
należy uczynić o tym wzmiankę na tłumaczeniu lub odpisie pisma,
które wydaje tłumacz.
§ 25.
1. Tłumacz jest obowiązany
niezwłocznie zawiadomić prezesa o:
1) każdej zmianie adresu
swego biura w obrębie wyznaczonej mu siedziby,
2) zamierzonej przerwie w
wykonywaniu czynności przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
2. Przepis § 15 ust. 2
stosuje się odpowiednio.
§ 26.
Tłumacz, który został
zwolniony, wydaje prezesowi pieczęć i repertorium. W razie
śmierci tłumacza obowiązek ten ciąży na osobach, w których
posiadaniu pieczęć i repertorium się znajduje.
§ 27.
Prezes lub upoważniony
przez niego pracownik sądowy przeprowadza co najmniej raz w roku
kontrolę działalności tłumacza. O przeprowadzonej kontroli czyni
się wzmiankę w repertorium.
§ 28.
Prezes lub upoważniony
przez niego pracownik sądowy mają prawo do:
1) sprawdzania jakości
tłumaczeń za pośrednictwem znawców danego języka,
2) wglądu do akt i ksiąg
tłumacza,
3) żądania wyjaśnień od
tłumacza w sprawach pełnionej przez niego funkcji.
§ 29.
1. Tłumaczem języka
migowego może być osoba, która ukończyła 21 lat życia oraz
posiada świadectwo kwalifikowanego tłumacza II stopnia lub tytuł
eksperta tego języka, wydane przez Polski Związek Głuchych.
2. Do tłumaczy języka
migowego nie stosuje się przepisów § 1 ust. 3, § 17 pkt 2, 3 i
5, § 18, § 20, § 21 pkt 1, 2 i 4 oraz § 22-28.
Rozdział 4
Przepisy przejściowe i końcowe
§ 30.
Biegli i tłumacze
ustanowieni na podstawie przepisów dotychczasowych stają się
biegłymi i tłumaczami w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, z
tym, że biegli pełnią swe czynności do końca okresu, na który
zostali ustanowieni.
§ 31.
Tracą moc:
1) rozporządzenie Ministra
Sprawiedliwości z dnia 12 października 1959 r. o biegłych
sądowych (Dz. U. Nr 57, poz. 345),
2) rozporządzenie Ministra
Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1968 r. w sprawie tłumaczy
przysięgłych (Dz. U. Nr 35, poz. 244).
§ 32.
Rozporządzenie wchodzi w
życie z dniem ogłoszenia.
-
Zapraszamy, czekamy na Ciebie
